Şahizer ERAYDIN
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(4):666-674
Amaç: Diyabetes Mellitus (DM)'un en önemli iki mikrovasküler komplikasyonu diyabetik nefropati ve diyabetik ayaktır. Bu çalışma diyabetik hemodiyaliz (DHD) ve tip 2 diyabet (T2DM) hastalarının ayak sağlıklarını diyabetik ayak ülseri gelişimi açısından incelemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu kesitsel ve karşılaştırmalı bir çalışmadır. Çalışma bir devlet hastanesinin hemodiyaliz ve endokrin kliniklerinde yapılmıştır. Çalışma 34 DHD hastası ve 62 T2DM hastası ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve diyabetik ayak değerlendirme formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS 25 analiz programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada DHD hastalarının %59'u, tip2 DM hastalarının ise %73'ü kadındır. Diyabet yılı DHD grubunda 20,64+/-10,25 (4-39), type2 DM grubunda ise 16,27+/-7,0 (3-40)'dir. DHD hastaları haftada ortalama üç gün diyalize girmektedir. Ayak bileği-kol indeksi DHD grubunda 0,76+/-0,10 (0,59-1,00), T2DM grubunda 0,91+/-0,09 (0,71-1,09)'dur ve istatistiksel olarak anlamlıdır (p<000). Koruyucu duyusal testlerden dokunma duyusu DHD grubunda 2,38+/-3,67, T2DM grubunda 4,38+/-4,03 ve istatistiksel fark vardır (p=0,005). Titreşim duyusunda gruplar arasında fark vardır (p<0.000). T2DM hastalarının %69'u ve DHD hastalarının %88'i yüksek risk altındadır (p=0,040). Sonuç: DHD hastalarında diğer gruba kıyasla koruyucu duyularda azalma, nöropatide artış, ayak kan dolaşımında azalma ve ayaklarında orta düzeyde iskemi vardır. T2DM grubuna göre DHD hastaları, ayak ülseri gelişimine daha yakın olduğu sonucuna varıldı.
