ADEVİYE ÖZKAN İBİŞ, HURİYE EDA ÖZTURAN ÖZER, GÜLHAN SARIÇAM, ORKUN SARIÇAM, AHMET ERGÜN
Medical Research Reports - 2025;8(2):78-91
Amaç: Diyabetik nöropati (DN), Diabetes Mellitus’un (DM) en sık görülen kronik komplikasyonlarından biridir. Bu çalışmada, Tip 2 DM’li olup komplikasyon olarak DN gelişen hastalar ile DN gelişmeyen hastaların plazma speksin, visfatin ve leptin değerlerinin incelenmesi ve gruplar arasında farklılık olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Tip 2 DM tanısı almış olan 93 yetişkin hasta dahil edildi. Elektrofizyolojik sinir ileti çalışması olarak elektromiyografi (EMG) yapıldı. EMG bulgularına göre hastalar DN olan (n = 55) ve DN olmayanlar (n = 38) olarak iki gruba ayrıldı. Her hastadan, biri 5 ml olacak şekilde iki tüp venöz kan örneği alındı. İlk kan örneğinde hastaların HbA1c düzeyleri kontrol edildi. HbA1c düzeylerine göre gruplar kendi aralarında, HbA1c 6,5-8,4 arası ve ≥8,5 olmak üzere iki alt gruba ayrılarak toplam dört çalışma grubu oluşturuldu. Diğer kan örneği plazmaya ayrıldıktan sonra ELISA yöntemi ile speksin, visfatin ve leptin düzeyleri belirlendi. Sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı.Bulgular: Katılımcılardan DN olanların 31’i kadın, 24’ü erkektir. DN olmayanların ise 29 kadın, 9’u erkektir. DN olan hastaların, olmayan hastalara göre glikoz ve HbA1c değerlerinin anlamlı derecede daha yüksek değerlere sahip olduğu görüldü (p<0,05). Lipid profilleri karşılaştırıldığında, her iki grupta da total kolesterol ve trigliserid seviyeleri yüksek olmasına rağmen, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) düzeyleri açısından gruplar arasında net bir farklılık tespit edilemedi. Düşük Yoğunluklu Lipoprotein (LDL) seviyeleri genel olarak DN olmayan grupta daha yüksek bulundu ancak anlamlı değildi (p>0,05). HbA1c düzeyleri 6,5-8,4 arasında yer alan DN olan ve olmayan hastaların beden kitle indeksi (BKİ), glikoz, trigliserid, total kolesterol, HDL, LDL, speksin, visfatin ve leptin değerleri, nöropati tanısı alma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermedi (p>0,05). HbA1c düzeyi ≥8,5 olan hastalardan, DN olan ve olmayanların BKİ, glikoz, trigliserid, HDL, speksin, visfatin ve leptin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken (p>0.05), aynı gruptaki hastaların total kolesterol ve LDL düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0.05). LDL düzeyleri DN olan hastalarda daha yüksekti. DN olan ve olmayan hastaların speksin, visfatin ve leptin düzeyleri arasındaki korelasyon incelendiğinde ise, aralarında yüksek pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edildi (p<0,01). Sonuç: Speksin, visfatin ve leptinin plazma düzeyleri, DN olan ve olmayan hasta grupları arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Ancak, hastaların plazma speksin, visfatin ve leptin düzeyleri arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Bu sonuç, speksin, visfatin ve leptinin plazma düzeylerinin birlikte hareket ettiğini ve klinik olarak önemli olabileceğini düşündürmektedir.
