TEVFİK NOYAN, RAGIP BALAHOROĞLU, UFUK KÖMÜROĞLU
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2004;2(3):113-119
Diyabetes mellitusta oksidatif stresin arttığı ve artmış oksidatif stresin diyabetin komplikasyonlarının oluşumuna yol açtığı bildirilmektedir. Bu çalışmada, streptozotosin (STZ) ile diyabet oluşturulan ratlarda, insülinle kombine edilerek uygulanan A, E, ve C vitaminlerinin kalp, karaciğer ve böbrek dokularındaki oksidatif ve antioksidatif sistemlere etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla deney hayvanları biri kontrol (diyabetik olmayan) grubu olmak üzere toplam 5 gruba bölünmüş ve her grup 10 rattan oluşturulmuştur. Grup 1’e 3 IU/gün s.c insülin, grup 2’ye 3 IU/gün s.c insülin + 15 mg/ kg/gün oral A vitamini, grup 3’e 3 IU/gün s.c insülin + 5.25 mg/kg oral E vitamini ve grup 4’e 3 IU/ gün s.c insülin + 300 mg/kg oral C vitamini tedavisi 30 gün süreyle uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda, grup 4’de, başlangıç düzeyine göre kan glukoz düzeyi azalma göstermiştir (p<0.05). Böbrek dokusu tiyobarbitürik asid ile reaksiyon veren madde (TBARS) seviyesi, kontrol grubuna göre bütün gruplarda artış göstermiştir (p<0.05). Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında; karaciğer TBARS seviyesinin grup 2 ve 4’de, kalp TBARS seviyesinin ise grup 1 ve 3’de artış gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). Karaciğer lipid hidroperoksit seviyesinin grup 4’de, grup 1 ve 2’ye göre düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Karaciğer glutatyon peroksidaz (GSH-Px) seviyesi grup 4’de, kontrol ve grup 1’e göre düşük (p<0.05), karaciğer superoksit dismutaz (SOD) seviyesi ise yine grup 4’de, kontrol, grup 1 ve 2’ye göre düşük bulunmuştur (p<0.05). Kalp katalaz ve SOD seviyesi, kontrol grubuna göre grup 1 ve 2’de artış göstermiş (p<0.05), grup 1’e göre kalp katalaz seviyesi grup 3 ve 4’de azalma göstermiştir (p<0.05). Çalışmamızın sonuçları, insülinle kombine C vitamini uygulamasının tek başına hem insülin hem de insülinle birlikte A ve E vitamini tedavisine göre kan şeker düzeyi ve karaciğer dokusu lipid peroksi-dasyonunu azaltmada daha yararlı olabileceğini göstermiştir.
