Narin GHAREHDAGHİ, Cansu BÜYÜK
Uluslararası Diş Hekimliği Bilimleri Dergisi - 2026;12(1):24-33
Amaç: Diabetes mellitus ve tütün kullanımı, ağız hastalıkları için iyi bilinen risk faktörleridir; ancak bu faktörlerin dental ve periodontal parametreler üzerindeki bireysel ve birleşik etkileri tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın amacı, geniş bir hasta kohortunda diyabet ve sigara kullanımının çürük deneyimi, periodontal durum, implant varlığı ve peri-implantitis prevalansı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kesitsel çalışmaya, panoramik radyografileri ve klinik kayıtları kurumsal arşivlerden elde edilen 945 yetişkin hasta dahil edilmiştir. Hastalar diyabet durumuna ve sigara kullanım alışkanlıklarına göre sınıflandırılmıştır. DMFT indeksi, periodontal durum, implant varlığı ve peri-implantitis gibi ağız sağlığı parametreleri radyografik olarak değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar ki-kare ve Kruskal-Wallis testleri kullanılarak yapılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Diyabetik sigara içmeyen bireylerde DMFT skorları diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunurken, diyabetik olmayan sigara içenlerde en düşük değerler saptanmıştır. İleri periodontitis (Evre III -IV), özellikle sigara içmeyen diyabetik hastalarda daha yaygın olarak gözlenmiştir. Sigara kullanımı, periodontal hastalık şiddetinde artış ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuş; ancak sigara veya diyabet durumu ile peri-implantitis prevalansı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Bu radyografik çalışmanın sınırlılıkları dahilinde, diyabetin tek başına sigara kullanımına kıyasla genel ağız sağlığındaki bozulma üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Sigara kullanımı periodontal hastalık şiddetinde artış ile ilişkili bulunurken, radyografik peri-implant kemik kaybı ile net bir ilişki gösterilememiştir. Bu bulgular, metabolik risk faktörlerine sahip hastalarda bireyselleştirilmiş koruyucu stratejilerin önemini vurgulamaktadır.
