Emine KIR BICER, İlker TUTUR
Türk Diyabet Hemşireliği Dergisi - 2025;5(2):1-8
Diyabetli bireylerin diyabet teknolojilerine ilişkin bilgi, uygulama ve kabul düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırmaya 514 diyabetli birey dahil edilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Teknolojinin Kabulü ve Kullanımı Birleşik Kuramı Ölçeği-2 (UTAUT2) kullanılarak çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,9+/-12,2 yıl; %68,3'ü kadın, %38,9'u üniversite mezunu ve %89,9'u tip 1 diyabetlidir. Ortalama hastalık süresi 10,4+/-6,6 yıl, ortalama HbA1c ise 7,54+/-0,92'dir. En sık kullanılan tedavi insülin (%82,7) olup, uygulama yöntemleri insülin kalemi (%60,7), pompası (%17,3) ve enjektör (%11,7) şeklindedir. Katılımcılar günlük medyan 6 kez glukoz ölçümü yapmış ve %77,8'i rahatsızlık bildirmiştir. Bilgi düzeyi en yüksek insülin pompası (%78,4), insülin kalemi (%77,8) ve sürekli glukoz izlem (%72,6) konularında iken, mobil uygulamalar (%34,0) ve tele-sağlık (%3,5) farkındalığı düşük bulunmuştur. Kullanım oranları en yüksek glukometre (%51,8), in sülin kalemi (%52,9) ve sürekli glukoz izlem (%39,9) için saptanmıştır. Mobil sağlık hizmetleri katılımcıların %66,3'ü tarafından günlük olarak kullanılmıştır. Ortalama UTAUT2 puanı 132,2+/-47,8 olup orta düzeyde teknoloji kabulü nü göstermektedir. Demografik ve klinik faktörlere göre puanlarda anlamlı farklılıklar bulunmuş; erkekler, gençler, bekârlar ve eğitim düzeyi düşük olanlarda puanların daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: İnsülin kalemleri, glukometreler ve sürekli glukoz izlem cihazları en sık kullanılan teknolojiler iken, mobil uygulamalar ve tele-sağlık hizmetleri yeterince kullanılmamaktadır. Teknoloji kabulü orta düzeydedir ve demografik ile klinik özelliklere göre değişiklik göstermektedir. Bulgular, teknoloji kullanımının artırılması ve kullanıcı deneyimi nin geliştirilmesi için bireye özel eğitim ve destek programlarının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
