Sıla YEŞİL YAPRAK, Asiye AKYOL
Türk Diyabet Hemşireliği Dergisi - 2025;5(2):1-25
Kronik böbrek yetmezliği (KBY) ve son dönem böbrek yetmezliği (SDBY), dünya genelinde ciddi sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Son dönem böbrek yetmezliği tedavisinde yaygın olarak uygulanan yöntemlerden biri hemodiyaliz (HD) olup, Türkiye'de bu tedavi, SDBY hastalarının ço - ğunluğu için tercih edilmektedir. Diyabet, hemodiyaliz hastalarında sıkça görülen bir durumdur ve bu hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Hemodiyaliz hastalarında beslenme, glisemik kontrolü sağlamak için kritik bir rol oynar. Hemodiyaliz sırasında glisemik dengedeki bozulmalar, glukoz kaybı, insülin direnci ve metabolik asidoz gibi faktörlerle daha da karmaşık hale gelebi - lir. Bu nedenle, hastaların kan şekeri seviyelerinin izlenmesi, beslenme düzenlerinin iyileştirilmesi ve insülin dozlarının gerektiğinde ayarlanması önemlidir. Glisemik kontrol sağlamak için düşük glisemik indeksli besinler tercih edilmelidir. Ayrıca, karbonhidrat alımı sınırlanmalı ve kompleks karbonhidratlar (tam tahıllar, baklagiller, sebzeler gibi) tercih edilmelidir. Protein alımı da dikkat - lice yönetilmeli, çünkü hemodiyaliz sırasında protein kaybı artar, ancak fazla protein tüketimi üre ve fosfor yükünü artırabilir. Sonuç olarak, hemodiyaliz hastalarında kişiye özgü uygun beslenme, glisemik dengeyi sağlamak ve komplikasyonları azaltmak için gereklidir. Bu çalışma, literatürdeki güncel veriler ışığında hazırlanmış bir derleme niteliğindedir.
