Aslı KÜRKÇÜ, Asiye AKYOL DURMAZ
Nefroloji Hemşireliği Dergisi - 2026;21(1):48-55
Malnütrisyon, diyaliz hastalarında sık görülen ve yüksek morbidite ile mortaliteye neden olan önemli bir komplikasyondur. Yetersiz besin alımı, vücut ağırlığı ve enerji depolarında azalmaya, kas kütlesinde kayba ve visseral protein seviyelerinde düşüşe yol açar. Bu durum enfeksiyon riskini artırır, bağışıklığı baskılar ve yara iyileşmesini geciktirir. Malnütrisyonun başlıca nedenleri arasında iştahsızlık, kısıtlayıcı diyetler, ilaç yan etkileri, metabolik asidoz, inflamasyon, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler ve diyaliz sırasında yaşanan besin kayıpları yer alır. Diyaliz hastalarında protein ihtiyacı sağlıklı bireylere göre daha yüksektir ve günde kilogram başına 1,2 g protein alımı önerilmektedir. Enerji ihtiyacı ise yaş ve fiziksel aktivite düzeyine bağlı olarak günde 30-35 kcal/kg'dır. Malnütrisyonun değerlendirilmesinde biyokimyasal parametreler, diyet protein alımı, antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyon analizleri kullanılmaktadır. Serum albümin seviyesi en yaygın kullanılan parametre olup düşük seviyeler yüksek ölüm oranı ile ilişkilidir. Malnütrisyon, mortalite riskini artırırken yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Beslenme yönetimi, bireyselleştirilmiş diyet planları ve psikososyal destek ile bu durumun önlenmesi ve tedavisi hedeflenmelidir. Bu derlemenin amacı, diyaliz hastalarında malnütrisyonun görülme sıklığını, nedenlerini ve sonuçlarını mevcut literatür doğrultusunda kapsamlı şekilde değerlendirmektir.
