Muhlis Yiğitcan DAĞ, Ahmet ERGÜN, Sevgi İkbali AFŞAR, Caner İNCEKAŞ
Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;10(3):40-50
Osteoartrit (OA), dünyada en sık görülen artrit türü olup diz eklemi en sık etkilenen eklemdir. Yük taşıyan eklemlerde ilerleyen, kıkırdak yıkımı, osteofit oluşumu ve subkondral skleroz ile karakterize kronik dejeneratif bir hastalıktır. Bu çalışmada erken ve ileri evre diz OA'lı bireylerde ağrı, denge ve eklem hareket açıklığı (EHA) parametrelerinin incelenmesi, bu parametreler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi ve gruplar arası farklılıkların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Amerikan Roma toloji Derneği (ACR) kriterleri doğrultusunda diz OA tanısı alan ve Kellgren -Lawrence evrelendirmesine göre sınıflandırılan, 40 -65 yaş aralığında 128 hasta dahil edildi. Hastalar erken evre (1 -2) ve ileri evre (3 -4) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Diz eklem i hareket açıklığı gonyometri ile, ağrı Görsel Analog Skala (VAS) ile, statik ve dinamik denge ise Kinesthetic Ability Trainer 3000 (KAT3000) cihazı ile değerlendirildi. OA evresi ilerledikçe diz fleksiyon açıları ile statik ve dinamik denge puanları azalı rken ağrı şiddeti arttı (p<0,001). Erken evrede istirahat VAS puanı ile statik denge arasında pozitif yönde zayıf korelasyon bulundu (p<0,05, r=0,252). İleri evrede VAS puanı ile hem statik hem de dinamik denge arasında pozitif yönde zayıf korelasyon vardı (p<0,05, r=0,360 ve r=0,363). EHA ile denge arasında erken evrede negatif yönde zayıf, ileri evrede ise orta düzeyde korelasyon saptandı. Diz OA şiddeti arttıkça EHA azalmakta, denge bozulmakta ve ağrı artmaktadır. Bulgular, EHA ve ağrı parametrelerinin d enge bozuklukları ve fonksiyonel kısıtlılıklar açısından öngörücü olabileceğini göstermektedir.
