GAMZE ERTÜRK, ÇİÇEK GÜNDAY, HALENUR EVRENDİLEK, İPEK YELDAN
Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi - 2021;3(3):151-161
Amaç: Denge rehabilitasyonu, diz üstü amputasyonu bulunan bireylerde rehabilitasyon sürecinde önem taşımaktadır. Diz üstü ampute olan bireylerde denge değerlendirmesi için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır ve literatürde en çok kullanılan yöntemlerin belirlenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın amacı, diz üstü amputasyonu bulunan bireylerde dinamik ve statik dengeyi değerlendirmek için sıklıkla kullanılan yöntemlerin gözden geçirilmesidir. Gereç ve Yöntem: PubMed/MEDLINE, Web of Science, Scopus ve Google Scholar veritabanları 2010 2021 (Mayıs ayına kadar) yılları arasında “(transfemoral amputasyon VEYA diz üstü ampütasyon VEYA kalça dezartikülasyonu) VE (statik denge VEYA dinamik denge VEYA postural salınım)” anahtar kelime grupları ile tarandı. Çalışmalar, Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA) çerçevesinde değerlendirildi. Çalışmaların kalitesini belirlemek için The Joanna Briggs Institute Critical Appraisal değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. BULGULAR: Derlemeye toplam 114 katılımcıyı içeren sekiz çalışma dahil edildi. Çalışmalardan 1’i randomize çapraz çalışma, 3’ü kesitsel çalışma, 2’si randomize olmayan çalışma, diğerleri ise kohort ve vaka kontrol çalışmalarıydı. İncelenen çalışmaların sonuçlarına göre, kuvvet platformu statik ve dinamik denge değerlendirmesinde yaygın olarak kullanılırken, statik değerlendirme için klinik testlerin de tercih edildiği görülmüştür. SONUÇ: Alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde kullanılan klinik denge ölçekleri özellikle amputasyon için geliştirilmemiştir. Ayrıca daha detaylı bir denge değerlendirmesi için teknolojik cihazlar kullanılmalıdır. Çalışmaların kalite düzeylerinin yüksek olmaması ve dahil edilen çalışma tasarımları farklı olması nedeniyle sonuçlar etkilenmiş olabilir. Gelecekteki çalışmaların yüksek popülasyonlu ve randomize kontrollü olarak tasarlanmasıyla daha doğru sonuçlara ulaşılabilir.
