Filiz Okumuş, Ali Timuçin Atayoğlu
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi - 2025;6(3):196-208
Bu makale, doğum hizmetlerinde yaşanan dönüşümün bilim felsefesi perspektifinden kuramsal olarak ele alınmasını amaçlamaktadır. Thomas S. Kuhn'un paradigma kuramı çerçevesinde geliştirilen çalışmada, doğumda hâkim olan biyomedikal yaklaşımın tarihsel gelişimi incelenmiş ve günümüzde bu paradigmada yaşanan sınırlılıklara dikkat çekilmiştir. Geleneksel teknokratik paradigma, doğumu tıbbi bir olay ve kadın bedenini kontrol edilmesi gereken bir nesne olarak konumlandırırken normal doğumdan uzaklaşma ve artan sezaryen oranları doğum hizmetlerinde bir kriz dönemine işaret etmekte ve yeni bir paradigma ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu derleme çalışmasında, doğum yardımına dair üç temel paradigma tanımlanarak karşılaştırılmıştır: teknokratik (biyomedikal), hümanist (biyopsikososyal) ve natüralistik (biyopsikososyal-spiritüel) paradigma. Özellikle natüralistik paradigma içerisinde yer alan holistik ebelik yaklaşımı; doğumu yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda psikolojik, sosyal ve spiritüel bir deneyim olarak değerlendiren bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışma, doğum hizmetlerinde paradigmatik bir değişimin gerekliliğini vurgulamakta; sürekli ebe desteği, endikasyon temelli müdahale protokolleri, saygılı annelik bakımı ile geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) yaklaşımlarının doğum hizmetlerine entegrasyonu gibi öneriler sunmaktadır. Bu önerilerin tümü, doğumu yalnızca fizyolojik bir süreç olarak değil; aynı zamanda kadının duygusal, sosyal ve spiritüel gereksinimlerini de gözeten bir bakım deneyimi olarak ele alan holistik ebelik yaklaşımının temel ilkeleriyle örtüşmektedir.
