DOĞUMA HAZIRLIK EĞİTİMİNİN PERİNATAL ANKSİYETE, DOĞUM KORKUSU VE MATERNAL BAĞLANMA ÜZERİNE ETKİSİ: PROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

Ebru ÇALIŞKAN, Asiye AYAR KOCATÜRK

Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(2):414-431

Kocaeli Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, Kocaeli

 

Bu araştırma, doğuma hazırlık eğitiminin perinatal anksiyete, doğum korkusu ve anne-bebek bağlanması üzerindeki etkilerini inceleyen yarı deneysel ve prospektif bir çalışmadır. 2018 yılında Doğu Marmara'daki beş hastanede yürütülen çalışmaya, eğitim alan 117 ve almayan 82 toplam 199 ilk kez gebe kalan (primigravid) kadın katılmıştır. Gruplar sosyodemografik açıdan benzer özellikler göstermiştir. Araştırma bulguları, doğuma hazırlık eğitimi alan grupta sezaryen oranının (%28), almayan gruba (%39) göre anlamlı derecede düşük olduğunu göstermiştir. Eğitim alan kadınların doğumdan sonraki 1. gün ve 6. haftada anksiyete, depresyon riski ve doğum korkusu düzeyleri kontrol grubuna kıyasla daha düşük; postpartum 6. haftadaki maternal bağlanma seviyeleri ise daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın, gebelik dönemindeki bağlanma düzeyleri ve aktif doğum eylemi (travay) sırasındaki anksiyete açısından gruplar arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Sonuç olarak, eğitim programlarının doğum sonrası süreçte anksiyeteyi azaltıp bağlanmayı güçlendirdiği, ancak aktif doğum eylemi sırasındaki kaygıyı gidermede tek başına yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Bu bağlamda, travay anksiyetesini yönetebilmek için standart eğitimlere psiko-eğitim tekniklerinin eklenmesi, doğumhane ziyaretleri yapılması, doğum sırasında birebir ebe desteğinin sağlanması ve mahremiyeti koruyan "anne dostu" bakım modellerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.