DOĞUMDA KARAR -BIÇAK SÜRESİ VE HEKİMİN CEZAÎ SORUMLULUĞU: ÖZEN BORCUNUN SINIRLARI

Mai ŞANLIKAN, İsmail BAĞLAR, Fatih ŞANLIKAN, Burak SEZGİN

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi - 2026;13(1):109-115

İstanbul 112 Provincial Ambulance Directorate, Istanbul, Turkey

 

Bu çalışma, doğum sürecinde karar -kesit (decision -to-incision, DII) süresinin hekimlerin cezai sorumluluğu üzerindeki etkisini incelemekte ve bu sürenin Türk hukukunda özen yükümlülüğü kapsamında nasıl yorumlandığını analiz etmektedir. Tanımlayıcı ve analitik nitelikteki bu çalışmada, 2015 -2025 yılları arasında Yargıtay 12. Ceza Dairesi ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından verilen 38 obstetrik tıbbi uygulama hatası kararı incelenmiştir. Doğum sırasında ortaya çıkan acil durumlara ilişkin dosyalar; "karar -doğum süresi", "gecikmiş sezaryen", "fetal distres", "taksir" ve "hekim sorumluluğu" gibi anahtar kelimeler kullanılarak seçilmiştir. Türk Ceza Kanunu, 1219 sayılı Kanun, Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve Hasta Hakları Yönetmeliği gibi ilgili mevzuat; Sağlık Bakanlığı'nın 2022 tarihli Doğum Hizmetleri Rehberi ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Veriler nitel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, incelenen kararların yaklaşık %71'inde sıkça referans verilen 30 dakikalık karar -kesit süresinin aşıldığını ve bu durumun çoğunlukla hekim aleyhine yorumlandığını göstermektedir. Bununla birlikte, 2022 sonrası bazı kararlarda mahkemelerin personel yetersizliği, ameliyathane yoğunluğu ve kan teminindeki gecikmeler gibi sistemsel faktörleri daha fazla dikkate aldığı görülmüştür. Bu durum, yargısal yaklaşımda sürenin tek başına belirleyici olmaktan çıktığını ve hekimin gösterdiği özenin ön plana alındığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, karar -kesit süresi katı bir hukuki sınırdan ziyade klinik bir hedef olarak değerlendirilmelidir; cezai sorumluluk ise yalnızca geçen süreye değil, hekimin mevcut koşullar altında gösterdiği özen düzeyine göre belirlenmelidir.