Ayşenur SULAK, Emine KOÇ
Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi - 2026;2026(2026):26-33
Tüm kadınların saygılı, bireyselleştirilmiş, güvenli, kabul edilebilir ve yüksek kaliteli sağlık hizmetlerine erişmesi temel hakkıdır. Doğum ve gebelik kadınları hem olumlu hem de olumsuz yönden etkileyen, kadınların en savunmasız olduğu, yardım ve bakıma ihtiyaç duyduğu en önemli anlardan biridir. Buna rağmen dünya genelinde sağlık kurumlarında üreme sağlığı ve doğum hizmetleri sırasında kadınlara yönelik ihmal, istismar ve saygısız muamelelerde bulunulduğu dile getirilmektedir. Bu muameleler obstetrik şiddet olarak adlandırılmaktadır. "Obstetrik şiddet" yeni bir kavram olmasına rağmen tarih olarak eski ve özellikle ülkemizde görmezden gelinen, konuşulmayan ve dikkate alınmayan bir insan hakları sorunudur. Son yıllarda obstetrik şiddet ile ilgili araştırmalar artmış olsa da istenilen düzeyde olmadığından problemin tanımlanması, geçerlilik güvenilirliği ve çözümlerin belirlenmesi konusunda tam fikir birliğine varılamadığı görülmektedir. Dolayısıyla ulusal ve uluslararası yapılan çalışmalar incelenerek obstetrik şiddetin tanımı, tarihi, türleri, sıklığı, kadınların deneyimleri, altında yatan faktörler, olası sonuçları, ebelik bakımı gibi birçok konuya değinilmiştir. Obstetrik şiddetin önlenmesi için stratejilerin, akademik eğitim, kadınların bilinçlendirilmesi, cinsel ve üreme haklarına saygılı bir bakımın sağlanmasını garantileyecek ortak bir çaba içinde yasa ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Bu derleme "obstetrik şiddet" kavramını somutlaştırmak, kadınların doğumda yaşadıklarını kavramsallaştırmak, doğum sırasında primer bakım verici rol üstlenen biz ebelere düşen sorumlulukları belirlemek, obstetrik şiddeti en aza indirmek ve saygılı, insancıl, kaliteli bakımı iyileştirmek için farkındalık oluşturmada etkili olacaktır.
