ERTUĞRUL KAYA, FUNDA BÖLÜKBAŞI HATİP, İSMAİL YILMAZ, İZZETTİN HATİP-AL-KHATİP
Düzce Tıp Fakültesi Dergisi - 2013;15(1):27-32
Amaç: Nilvadipin, farklı nöronal hastalık modellerinde nöron koruyucu etki gösteren dihidropiridin türevi kalsiyum kanal blokeridir. Bu çalışmada, profilaktik olarak kullanılan nilvadipinin, sıçanlarda 4-damar oklüzyonu (4-DO) ile oluşturulan global beyin iskemisi modelinde bellek bozukluğu ve hipokampal malondialdehid (MDA) düzeyine olan etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: 4-DO iskemi modeli oluşturulmasında, Wistar sıçanların vertebral arterleri kalıcı olarak koterize edilip, ana karotis arterler ise iki taraflı olarak 60 dakika arayla 10 dakika süreyle 2 defa geçici olarak klemplenmiştir. Bellek işlevi sekiz kollu labirentte doğru seçim ve yanlış seçimleri ölçerek değerlendirilmiştir. İskemiden bir hafta sonra tiobarbitürik asit yöntemiyle hipokampusta MDA düzeyleri ölçülmüştür. Çalışmamızda sham, iskemi-kontrol ve iskemi-nilvadipin olmak üzere üç grup kullanılmıştır. Nilvadipin, iskemi öncesi 7 gün boyunca intraperitoneal olarak 3,2 mg/kg/gün dozunda verilmiştir. Bulgular: İskemi, doğru seçimleri (uzak-referans bellek) azaltıp yanlış seçimleri (yakın-çalışan bellek) arttırarak (p<0,001) belleği bozmuştur. Nilvadipin doğru seçimleri artırıp (p<0,002) yanlış seçimleri azaltarak (p<0,05) bellek bozukluğunu düzeltmiştir. İskemi ile artan (p<0,001) MDA düzeyi nilvadipin tarafından azaltılmıştır (p<0,001). Sonuç: Nilvadipinin proflaktik olarak uygulanması 4-DO iskemisinin neden olduğu bellek bozukluğunu iyileştirip hipokampal MDA artışını azaltmıştır. Nilvadipinin profilaktik kullanımı riskli hastalarda iskemiye bağlı bellek bozukluğunun engellemesinde yararlı olabilir.
