Havva KUBAT, Elif KARABACAK, Esra ALBAY
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(2):284-291
Amaç: Kullanılmayan ilaçlar kaynak israfına neden olmaktadır. İsrafın azaltılmasıyla, hasta bakım kalitesinden ödün vermeden sağlık hizmetlerinin maliyeti düşürülebilir. Bu çalışmada yoğun bakımda ilaç israfını ölçmek, israfın ekonomik boyutuna dikkat çekmek, israf nedenlerini belirleyerek olası önlemlere değinmek amaçlanmıştır. Araçlar ve Yöntem: Adana Şehir Hastanesi'ndeki 15 yataklı, üçüncü basamak yoğun bakım ünitesinde bir yılda imha edilen ilaçlar prospektif olarak kayıt altına alınmıştır. Bulgular: Bir yılda 1245 hastanın tedavi aldığı, üçüncü basamak yoğun bakım ünitesinde yıllık imha edilen ilaçların toplam maliyeti 226.241,7 TL (yaklaşık 5258 ABD doları)'dir. Hacimsel olarak en çok imha edilen ilaç enteral beslenme solüsyonları olup, imha edilen toplam ilaç hacminin %33'ünü oluşturmaktadır. İmha edilen ilaçlar arasında en çok maliyet kaybına neden olan levofloksasindir, toplam imha edilen ilaç maliyetinin %18,4'ünü oluşturmaktadır. Hastaların %30.4'ünde (379/1245) en az bir ilaç imhası yapıldığı saptanmıştır. Toplam 580 ilaç imhası olayı kaydedilmiştir. 26 farklı etken maddeli ilaçda imha yapıldığı saptanmıştır. İlaç imha nedenleri en çok dilüe solüsyonların imhası (%59.7 n=346), küçük dozların bulunmaması nedeniyle kısmen kullanılmış ilaçların imhası (%31.7 n=184), kontamine ilaçların imhası (%8.6 n=50) olarak saptanmıştır. Sonuç: Önleyici tedbirlerin başlatılması için israf nedenlerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Her klinikte ilaç israfının boyutu ve nedenleri saptanmalı, ilaç hazırlama süreleri optimize edilerek israfı azaltma stratejileri geliştirilmelidir.
