Aysu BAYRAM SAPTIR, Tuğba Seda ÇOLAK TURAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2025;10(3):490-497
Amaç: Bu çalışmanın amacı, duygusal yeme, duygu düzenleme güçlüğü ve yeme farkındalığı arasındaki ilişkileri incelemek; özellikle de yeme farkındalığının, duygu düzenleme güçlüğü ile duygusal yeme arasındaki ilişkiye aracılık edip etmediğini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, çevrimiçi ortamda 680 katılımcıdan (kadın %83,5, erkek %16,5) veri toplanmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri ile Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ-30), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-36) ve Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) uygulanmıştır. Veriler, SPSS 22.0 kullanılarak; bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson korelasyonu, hiyerarşik regresyon analizi ve bootstrapping yöntemiyle aracılık analizi uygulanarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Kadınlar erkeklere göre, sigara içenler içmeyenlere göre ve bekârlar evli/boşanmış bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksek duygusal yeme davranışı sergilemiştir. Eğitim düzeyi açısından fark bulunmamıştır. Duygusal yeme, duygu düzenleme güçlükleriyle pozitif (r= 0.34, p< 0.001), bilinçli yeme ile negatif ilişkilidir (r= -0,64, p< 0,001). Hiyerarşik regresyonda duygu düzenleme güçlükleri duygusal yeme üzerinde anlamlı yordayıcı iken (beta= 0.34, p< 0.001), modele bilinçli yeme eklendiğinde bu etki azalmış (beta= 0,17, p < 0,001) ve bilinçli yemenin kısmi aracılık rolü doğrulanmıştır (95% CI [-0,02, -0,01]). Sonuç: Elde edilen sonuçlar, farkındalıkla yeme pratiklerinin geliştirilmesinin, bireylerin duygusal dalgalanmalar karşısında yemekle başa çıkma eğilimlerini azaltabileceğini, böylece duygusal yeme davranışının kontrol altına alınmasına yardımcı olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: DUYGU SAL YEME, DUYGU DÜZENLEME, BİLİNÇLİ FARKINDALıK, YEME FARKINDALIĞI
