Sadık Emre ERGİNOĞLU, Nihat YİĞİT, Ali Said NAZLIGÜL, Nuri Koray ÜLGEN, Mehmet Orçun AKKURT
Türk Osteoporoz Dergisi - 2026;32(2):124-128
Amaç: Bu çalışmada, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sincan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde üç yıllık dönemde gerçekleştirilen dual-enerji X-ışını absorbsiyometrisi (DXA) çekimlerinin kullanım paternleri incelendi. Çalışmanın amacı, çekimlerin dağılımını, tekrar aralıklarını ve tanı gruplarına göre kullanım özelliklerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmaya 1 Ocak 2022-31 Aralık 2024 tarihleri arasında yapılan toplam 35.827 DXA çekimi ve 17.857 hasta dahil edildi. Demografik veriler, hizmet türleri, istek-çekim aralıkları ve ICD-10 tanı grupları değerlendirildi. Tekrar çekimler zaman aralıklarına göre sınıflandırıldı. Tanımlayıcı istatistikler ve gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 61 (çeyrekler arası aralık: 52-70) yıl olup, %78'i kadındı. Çekimlerin %52'si lomber omurga, %33'ü femur ve %15'i tüm vücut bölgesine yönelikti. Hastaların %22'sinde en az bir tekrar çekim mevcuttu. Tekrarların %2,8'i 7 gün içinde (teknik tekrar), %14,4'ü ilk yıl içinde, %12,2'si ise >=2 yıl sonrasında gerçekleşti. Osteoporoz (M81) ve postmenopozal durum (N95) tanılı hastalarda tekrar oranları diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<0,001). İstek-çekim aralığının medyanı 5 gün hesaplandı. Sonuç: Bu çalışma, DXA hizmet kullanımında yalnızca ölçüm sonuçlarını değil, kullanım paternlerini de ortaya koymuştur. Bulgular, teknik tekrarların ve kılavuzlardan daha erken yapılan kontrollerin dikkate değer bir orana ulaştığını göstermektedir. DXA hizmetlerinin verimliliğini artırmak için klinik endikasyonlara sıkı bağlı kalınması, tekrar çekim endikasyonlarının gözden geçirilmesi ve kalite kontrol süreçlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.
