Burcu GÜLTEKİN, Kevser İLÇİOĞLU, Suna UYSAL YALÇIN
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(4):0-0
Amaç: Bu çalışma, lise kız öğrencilerinde dismenore, farkındalık ve öfke arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve betimleyici çalışmaya bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne devam eden 247 öğrenci dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak; "Tanımlayıcı ve Menstrüel Özelliklere Yönelik Soru Formu" , "Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği" (FEDÖ), "Bilinçli Farkındalık Ölçeği" (BİFÖ) ve "Durumluk Öfke Ölçeği" (DÖÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler (sıklık, yüzde, ortalama ve standart sapma), bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü ANOVA (Tukey ve LSD post hoc testleri ile birlikte), Pearson korelasyonu ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, ergenlerde dismenore prevalansı %89,5 olarak belirlenmiştir. MAAS toplam puanı ile FEDÖ toplam puanı arasında negatif orta derecede bir korelasyon (r = -0,53, p < 0,00) saptanmıştır. Toplam DÖÖ puanı ile toplam FEDÖ puanı arasında orta derecede pozitif bir korelasyon (r=0,536, p<0,00), toplam DÖÖ puanı ile toplam BİFÖ puanı arasında ise orta derecede negatif bir korelasyon (r=-0,552, p<0,00) saptanmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, dismenore ve bilinçli farkındalık düzeylerinin ergenlerdeki öfke varyansının %38,2'sini açıkladığı (R2 = 0,382; p < 0,000); dismenorenin öfkeyi pozitif yönde (beta= 0,339; p < 0,00), bilinçli farkındalığın ise negatif 0yönde (beta= -0,372; p < 0,000)) anlamlı şekilde yordadığı saptanmıştır. Sonuç: Dismenore, ergenlerin günlük yaşamını ve okula devamlılığını önemli ölçüde etkilemektedir. Okul sağlık hizmetleri, duygusal düzenleme ve dayanıklılığı artırmaya yönelik farkındalık eğitiminin yanı sıra, dismenoreyle başa çıkma ve öfke yönetimine odaklanan hedef odaklı programlar sunmalıdır.
