EBELERİN DOĞUM EYLEMİNDE BEDENSEL ENGELLİ KADINLARA BAKIM VERİRKEN YAŞADIKLARI DENEYİMLER: NİTEL BİR ÇALIŞMA

Sabriye UÇAN YAMAÇ, Endam ÇETİNKAYA AK

Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(3):212-224

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Bucak Sağlık Yüksekokulu, Ebelik Anabilim Dalı, Burdur

 

Amaç: Bu çalışma, doğum eylemi sırasında bedensel engelli kadınlara bakım veren ebelerin deneyimlerini, karşılaştıkları güçlükleri ve geliştirdikleri stratejileri belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, Türkiye'nin güneyindeki üç devlet hastanesinde doğum salonlarında görev yapan ve en az bir kez bedensel engelli kadına bakım vermiş 12 ebe, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle seçilmiştir. Ocak-Nisan 2025 döneminde yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanan veriler, tematik analiz yöntemiyle incelenmiş; kodlama ve tema oluşturma süreçleri MAXQDA 2022 programı desteğiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Analizler, ebelerin deneyimlerini yedi ana tema altında toplamıştır: (1) iletişim ve duygusal destek, (2) bireyselleştirilmiş ve yaratıcı bakım stratejileri, (3) eğitim, bilgi ve deneyim yetersizliği, (4) fiziksel ve sistemsel zorluklar, (5) multidisipliner ekip ve iş birliği, (6) doğumun evrelerine göre değişen deneyimler, (7) fiziksel ve duygusal yıpranma. Katılımcılar, özellikle güvene dayalı iletişim, non-farmakolojik ağrı yönetimi, ekip içi koordinasyon ve altyapı uyarlamalarının kadınların güven duygusunu, bakıma katılımını ve destek gereksinimlerinin karşılanmasını kolaylaştırabilecek önemli bileşenler olduğunu bildirmiştir. Sonuç: Bedensel engelli kadınlara doğum bakımında, teknik yeterliliklerin yanı sıra sistemsel düzenlemeler, kapsayıcı protokoller ve duygusal dayanıklılık becerilerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Ulusal düzeyde engelli gebelik bakım kılavuzlarının geliştirilmesi, hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması ve sağlık kurumlarının erişilebilirlik altyapısının iyileştirilmesi önerilmektedir.