Nur Akbulut Kılıçoğlu
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2026;18(1):143-162
Bu inceleme, ebeveyn kaybının çocuklar üzerindeki derin psikososyal etkilerini ele almakta ve yas sürecinde karşılaşılan duygusal, bilişsel ve sosyal zorluklara odaklanmaktadır. Ebeveyn kaybı, depresyon, kaygı, akademik performans düşüşü, sosyal izolasyon ve bilişsel işlev bozuklukları gibi çeşitli tepkileri tetikleyen travmatik bir olaydır. Çalışma, çocukların yas sürecini sağlıklı bir şekilde işlemeleri için yapılandırılmış destek mekanizmalarının kritik rolünü vurgulamaktadır. Açık iletişim, profesyonel destek, akran ağları ve aile dayanışması, kaybın olumsuz etkilerini hafifletmek için gereklidir. Açık uçlu sorular, yansıtıcı dinleme ve yaşa uygun müdahaleler gibi terapötik yaklaşımlar (oyun terapisi, bilişsel-davranışçı terapi, aile temelli müdahaleler, okul temelli programlar ve yas kampları), çocukların duygularını ifade etmelerine ve dayanıklılık geliştirmelerine yardımcı olmaktadır. Bu müdahaleler, çocukların bilişsel ve duygusal olgunluklarına uygun şekilde yas işlemelerini sağlar. İnceleme, destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurgularken, ebeveynlerin, öğretmenlerin ve ruh sağlığı uzmanlarının yas sürecindeki çocukları destekleme konusunda daha fazla bilgilendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Kültürel faktörler yas tepkilerini önemli ölçüde etkiler ve bu dinamiklerin daha fazla araştırılması, daha etkili ve kişiselleştirilmiş müdahaleler geliştirilmesi için gereklidir. Sonuç olarak, ebeveyn kaybının uzun vadeli olumsuz etkilerini en aza indirmek için bütüncül ve bireyselleştirilmiş destek şarttır. Duygusal ifadeyi teşvik ederek, sosyal desteği güçlendirerek ve psikolojik dayanıklılığı artırarak, bu müdahaleler çocukların yaslarını yönetmelerine ve uzun vadeli duygusal iyilik haline ulaşmalarına yardımcı olabilir.
