İsmail ÇETİNTAŞ, Melahat AKGÜN KOSTAK, Nuray MACUNCU
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(3):425-436
Amaç: Bu çalışma, ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve çocukluk çağı aşıları hakkındaki tutumları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma 15/01/2024 -20/06/2024 tarihlerinde bir devlet hastanesinin çocuk polikliniğine başvuran 246 çocuğun ebeveynleri ile yürütülmüştür (n=246). Veriler, "Çocuk ve Aile Bilgi Formu", "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" ve "Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği" ile toplanmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" ve "Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği" puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Annelerin eğitim düzeyi ile "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" sıra ortalamaları arasında anlamlı fark belirlenmiştir (p<0.05). Araştırmaya katılan ebeveynlere göre, "Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği" sıra ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ebeveynlerin ücretli aşılardan haberdar olma durumları ile "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" ve "Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği" sıra ortalamaları arasında fark belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve çocukluk çağı aşıları hakkındaki tutumları arasında ilişki belirlenmemiştir. Üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip anneler, ilköğretim mezunu annelere göre daha yüksek düzeyde sağlık okuryazarlığına sahipti. Annelerin aşı tereddüt düzeyi, babalara göre daha yüksekti. Ücretli aşılardan haberdar olan ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı daha yüksek düzeyde, aşı tereddütleri ise daha düşük düzeydeydi. Konu ile ilgili yapılacak müdahale çalışmalarında ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ve aşı tereddüt düzeylerini etkileyen faktörlerin (anne eğitim düzeyi, ebeveynin anne ya da baba olması, ücretli aşılardan haberdar olma durumları vb.) dikkate alınması önemlidir.
