Nesrin GÜRÇAY, Funda DEMİRAĞ, Müzeyyen Burcu Kaplan YILMAZ, Çiğdem Yıldırım MAYDA, Ayşegül TÜRKAN, Ayperi ÖZTÜRK, Leyla Nesrin ACAR
Ege Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;9(2):67-74
AMAÇ: Endobronşiyal ultrasonografi eşliğinde transbronşiyal iğne aspirasyonu (EBUS-TBNA), akciğer kanserli hastalarda mediastinal evrelemede yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Ancak yüksek tanısal doğruluğuna rağmen yanlış negatif sonuçlar görülebilmektedir. Bu çalışmada, yanlış negatif EBUS-TBNA sonuçları ile ilişkili klinik ve sitopatolojik faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. GEREÇ ve YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmaya mediastinal veya hiler lenf nodu değerlendirmesi amacıyla EBUS-TBNA uygulanan ve sonrasında cerrahi rezeksiyon yapılan hastalar dahil edildi. Lenf nodu istasyonları 4, 7, 10, 11 ve 12, radyolojik bulgular ve erişilebilirlik durumuna göre örneklendi. Sitopatolojik örnekler, zemin özelliklerine göre lenfositten zengin, hemorajik/fibrinöz veya düşük hücreli olarak sınıflandırıldı. EBUS-TBNA sonuçları reaktif, metastatik veya tanısal olmayan/şüpheli olarak değerlendirildi. Yanlış negatif olgular; EBUS-TBNA sitopatolojik değerlendirmesinde reaktif bulgu saptanmasına karşın, cerrahi rezeksiyon materyalinin histopatolojik incelemesinde metastatik lenf nodu tutulumu gösterilen hastalar olarak tanımlandı. Klinik, radyolojik ve sitopatolojik parametreler yanlış negatif ve yanlış negatif olmayan (yani reaktif olup metastaz saptanmayan, metastatik veya tanısal olmayan/şüpheli sonuçların tümünü kapsayan) gruplar arasında karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmaya toplam 200 hasta dahil edildi. Otuz hastada (%15) yanlış negatif EBUS-TBNA sonucu saptandı. Sitopatolojik zemin özellikleri ile yanlış negatif sonuçlar arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,001). Yanlış negatif olguların tamamında lenfositten zengin sitolojik zemin mevcuttu. Histolojik alt tip, lenf nodu grubu, tümör boyutu ve SUVmaks değerleri ile yanlış negatif sonuçlar arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: Sitopatolojik zemin özellikleri EBUS-TBNA'nın tanısal doğruluğunu etkileyebilir. Özellikle radyolojik olarak nodal metastaz şüphesinin devam ettiği hastalarda, lenfositten zengin veya reaktif görünümlü örnekler dikkatle yorumlanmalıdır. Örnekleme hatası ve düşük tümör yükü, yanlış negatif EBUS-TBNA sonuçlarına neden olabilir.
