JALE AKGÖL, NURNEHİR BALTACI BOZKURT
Genel Tıp Dergisi - 2022;32(3):304-309
Giriş: Akılcı olmayan ilaç kullanımı, morbidite, mortalite oranları ve tedavi maliyetlerinde artışa neden olması açısından halk sağlığını etkileyen ciddi bir sorundur. Sağlık personellerine bu konuda önemli görevler düşmektedir. Bu çalışmada eczacı ve sahada hasta ile aktif olarak teması olan yardımcı eczacı ve eczane teknikerlerinin akılcı ilaç kullanımı ilkelerine dair bilgi tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bir kentsel bölgeye kayıtlı eczanelerde çalışan eczacı, eczane yardımcısı ve teknikerlerine ulaşılarak, gönüllülerden literatür desteği ile genişletilmiş Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı Dairesinin ’Hastane Eczacı Anketi’ni online olarak doldurmaları istenmiştir. BULGULAR: Çalışmaya 156 eczane personeli gönüllü olarak katılmıştır. Gönüllülerin %48, 1’i eczacı, %4, 5’i eczane yardımcısı %47, 4’ü eczane teknikerlerinden oluşmuştur. Katılımcıların %59’u akılcı ilaç kullanımı eğitimi almadıklarını beyan etmişlerdir. Eczane teknikerleri arasında bu oran %73’tür. Eczanelerin tamamı ilaç takibini, elektronik cihazlar veya sorumlu kişilerce anlık ölçümlerle izlemekte, katılımcıların %99, 4 ’ü ilaçla ilgili saklama koşulları ile hastayı, %84’ü özel hazırlama koşulu olan ilaç için sağlık personelini bilgilendirdiğini belirtmişlerdir. Katılımcıların %18, 6’sı, son 2 yıl içinde bir veya daha fazla advers etki bildirimde bulunmuşlardır. Hastalardan gelen ilaçlara yönelik artık/atık ilaçların bertarafında tam bir standardizasyon olmadığı belirlenmiştir. SONUÇ: Eczane teknikerlerine yönelik akılcı ilaç kullanım eğitimlerinin düzenlenmesi, atık/artık ilaç yönetimi ile ilgili standart bir yöntemin uygulamaya geçirilmesi ve farmakovijilans uygulamaları ile ilgili geribildirimin arttırılması amacıyla eczane personellerinin teşvik edilmesi gerekmektedir.