ONGUN MEHMET SAKA
Akdeniz Tıp Dergisi - 2019;5(1):132-136
Amaç: Gündelik insan yaşamındaki küçük yaralanmalarda hijyeni sağlama amacıyla antiseptik olarak reçetelendirilen tentürdiyot ürününün, kaç eczanede hazırlatılabildiğini ve ne kadar doğru hazırlandığını/sunulduğunu saptamak amaçlanmıştır. Sayısı fazla olmasa da, haricen kullanılan bazı ilaçlar majistral olarak reçetelenmekte ve reçeteye uygun şekilde eczanelerde hazırlanarak, hastaların kullanımına sunulmaktadır. Ülkemizde olduğu gibi diğer ülkelerde de; gerek hastane gerekse eczane eczacılığında majistral ilaçların hâlâ önemini koruduğu bilinmektedir. Gereç ve Yöntemler: Ankara ve çevresinde kayıtlı olan eczanelerde çalışma gerçekleştirilmiştir. Rastgele seçilen eczanelerden temin edilen iyot-tentürlerinin hastaya sunum özellikleri, etiket ve ambalaj malzemesi seçimleri incelenmiştir. Majistral ilaçların içerdiği iyot ve sodyum iyodür miktarları farmakopede belirtilen titrasyon metodu ile tayin edilmiş ve farmakopede belirtilen aralık içerisinde olup olmadığı kontrol edilmiştir. Bulgular: Rastgele seçilen eczanelerden sadece %32?sinde ilaç ürettirilirken, ticari preperat ile yapılan içerik karşılaştırması ve farmakope standartlarına uyum gösteren ürün oranı %87, 5 olarak saptanmıştır. Ambalaj ve kapak malzemesi ile etiket çeşidinin seçiminde tüm eczaneler doğru tercih yapmışlardır. Lakin etiket bilgileri kontrol edildiğinde bazı eksikliklere rastlanmıştır. Ticari preperatlar kontrol edildiğinde ise iyot ve sodyum iyodür içerikleri farmakopelerde izin verilen aralık içerisinde olduğu saptanmıştır. Sonuç: İlaç sanayisi tarafından hazırlanan ofisinal ilaçların kontrolleri üretim sırasında ve piyasaya verilmeden önce üretici firma tarafından yapılmaktadır. Ayrıca ülkelerdeki ilgili sağlık otoritesi ise gerekli gördüğünde piyasadaki ilaçlar üzerinde kontrol ve incelemelerini gerçekleştirmektedir. Majistral ilaçlarda kullanılan maddelerin temin yerleri ile hazırlanmış ürünlerin içeriklerinin kontrol edildiği herhangi bir mekanizma yoktur. Majistral ilaca ulaştıktan sonra, ilacın yetersiz içeriği ve/veya yanlış bilgilendirme durumunda, kişinin doğru tedavi alabilmesi için ilaçların hazırlanması ve etkin/ yardımcı madde temin basamaklarının da düzenli olarak denetlenmesine ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir.
