Ahsen DEMİR, Emirhan YAMAN, Hakan AY
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(Sup1):18-27
1937 yılında ilk baskısı yapılan ve zamanla dünya genelinde anatomi eğitiminin vazgeçilmez bir parçası haline gelen Eduard Pernkopf'un Atlası, 1980'li yıllardan itibaren derin bir etik tartışmanın odağına yerleşmiştir. Pernkopf'un Nazi kimliği, kullanılan kadavraların kökenine dair şüpheler ve çizimlerdeki ideolojik semboller, eserin bilimsel başarısının gölgesinde kalan karanlık geçmişi gün yüzüne çıkarmıştır. Bu noktada Pernkopf Atlası, bugün hâlâ tıp eğitiminde yaygın olarak kullanılan Sobotta atlası ile dikkat çekici bir sanatsal ve tarihsel benzerlik taşımaktadır. Her iki eserin görsel dilini şekillendiren Erich Lepier gibi ressamların ortak çalışmaları, bu iki atlası teknik ve estetik açıdan birbirine yaklaştırmış; ancak Lepier'in Pernkopf için yaptığı çizimlerde kullandığı Nazi sembolleri, savaş sonrası baskılarda ve Sobotta gibi diğer prestijli eserlerde gizlenerek veya temizlenerek sunulmuştur. Bu makale, Pernkopf Atlası etrafındaki etik tartışmaları kapsamlı bir şekilde değerlendirmekte, mevcut literatürdeki eksiklikleri belirlemekte ve özellikle görsel mirasın diğer anatomi atlaslarına sızan izlerini eleştirel bir perspektifle incelemektedir.
