Mustafa Kemal ŞAHİN, Eda Cennet CAFEROĞLU, Muhammed Burak ÇALIŞICI, Arif TİMUROĞLU
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(2):234-245
Amaç: Anestezist cinsiyeti de dâhil olmak üzere sağlık hizmeti sunucusuna ilişkin faktörlerin ameliyat sonrası ağrı ve analjezik gereksinimi üzerindeki olası etkisi araştırılmaya devam etmektedir. Hasta ve sağlık çalışanı arasındaki cinsiyet ilişkileri farklı klinik alanlarda incelenmiş olmakla birlikte, bu faktörlerin perioperatif ağrı sonuçlarındaki rolü, özellikle meme cerrahisi geçiren hastalarda, yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Araçlar ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya, standart genel anestezi altında elektif meme cerrahisi uygulanan 127 kadın hasta dâhil edildi. Hastalar, anestezistin cinsiyetine göre gruplandırıldı. Ameliyat sonrası ağrı skorları (0., 6., 12. ve 24. saatlerde görsel analog skala), ilk 24 saat içindeki toplam opioid tüketimi (morfin eşdeğeri), ek analjezi gereksinimi ve erken dönem ameliyat sonrası komplikasyonlar kaydedildi. Opioid tüketiminin bağımsız belirleyicilerini değerlendirmek amacıyla, anestezistin mesleki deneyim süresinin olası karıştırıcı değişken olarak dâhil edildiği çok değişkenli doğrusal regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Kadın anestezistler tarafından yönetilen hastalarda ameliyat sonrası opioid tüketimi, erkek anestezistler tarafından yönetilen hastalara göre daha yüksekti (ortalama fark: 2,54 mg; %95 güven aralığı: 1,29 -3,80; p<0,001). İlk 24 saat boyunca değerlendirilen ağrı skorları da kadın anestezist grubunda daha yüksek bulundu (p=0,031). Ek analjezi gereksinimi kadın anestezist grubunda daha sıktı (%36,2'ye karşı %21,7; p=0,042). Erken dönem ameliyat sonrası komplikasyonlar açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,084). Çok değişkenli analizde anestezist cinsiyeti; yaş, beden kitle indeksi, ameliyat süresi, ASA fiziksel durum sınıfı ve anestezistin deneyim süresine göre düzeltme yapıldıktan sonra opioid tüketiminin bağımsız bir belirleyicisi olarak kaldı (p<0,001). Sonuç: Anestezist cinsiyeti, meme cerrahisi uygulanan hastalarda anestezistin deneyim süresi ve ölçülen diğer karıştırıcı değişkenlerden bağımsız olarak ameliyat sonrası opioid tüketimi ve ağrı sonuçlarıyla ilişkili bulundu. Bu bulgular, sağlık hizmeti sunucusuna ilişkin faktörlerin perioperatif ağrı yönetimiyle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, çalışmanın gözlemsel tasarımı nedensel çıkarıma izin vermemektedir ve sonuçlar multidisipliner bakım süreçleri göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.
