ELİF DİLA İMANÇER, HATİCE ŞİMŞEK, SEVNAZ ŞAHİN, BUĞÇE KAMER BAYBAŞ
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2024;38(3):225-236
Amaç: Ege Üçüncü Yaş Üniversitesindeki 60 yaş ve üzeri bireylerde obezite varlığı, beden ağırlığı algısı ve ilişkili etmenleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın evreni Ege Üçüncü Yaş Üniversitesi’ne 2018-2019 eğitim yılında kayıtlı olan 60 yaş ve üzeri 337 bireydir. Örnek seçimi yapılmamış tüm evrene ulaşmak hedeflenmiştir. Bağımlı değişken obezite varlığı ve beden ağırlığı algısıdır. Beden Kütle İndeksi (BKİ) 30 ve üzeri olanlar obez kabul edilmiştir. “Kendi bedeninizi nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna alınan yanıtlar ölçümle belirlenen BKI sınıflamasıyla farklı ise yanlış beden ağırlığı algısı var kabul edilmiştir. Bağımsız değişkenler; sosyodemografik özellikler, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları, ailede obez varlığı, obeziteyi sağlık sorunu olarak görme durumu, fiziksel etkinlik durumudur. Veri yüz-yüze görüşme yöntemiyle toplanmış, Ki-kare ve Çoklu Lojistik Regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular: Katılım oranı %77,15’tir. Katılımcıların ortalama yaşı 66,8±5,1(60- 85), %80,8’i kadındır. Obezite sıklığı %30,0, yanlış beden ağırlığı algısı sıklığı %63,1’dir. Tek değişkenli analizlerde obezite ile anlamlı ilişki belirlenen değişkenlerle birlikte literatüre göre önemli olan yaş ve cinsiyet değişkenleri alınarak oluşturulan Lojistik Regresyon modelinde; sağlıksız ara öğün tüketenlerde 2,1 (OR=2,12, p=0,021, %95GA=1,12-4,02), sedanter ya da hafif etkinlik yapanlarda 2,0 (OR=2,05, p=0,032, %95GA=1,06-3,97), sağlıksız beslendiğini düşünenlerde 2,3 kat (OR=2,26, p=0,037, %95GA=1,05-4,85) obezite riski yüksektir. Sosyodemografik özelliklerle yanlış beden ağırlığı algısı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmada obezite ve yanlış beden ağırlığı algısı sıklığı dikkat çekicidir. Bireylere Sağlıklı beslenme alışkanlığını edindirerek fiziksel aktiviteyi sürdürebilir kılmak, bireylerin doğru beden ağırlığı algısı için bilinçlendirme eğitimleri vermek obeziteyle savaşımda önemlidir.
