Hatice Şulenur Güzel Poligu, Işıl Ergin
Tıp Eğitimi Dünyası - 2026;25(75):137-149
Amaç: Tıp, yaşam boyu öğrenmeyi ve güçlü bir mesleki bağlılığı gerektirmektedir. Güçlü mesleki bağlılığı olan hekimler daha iyi bakım sunarken, bağlılığı düşük olanlar hasta memnuniyetsizliğine, artan hatalara, hizmet kalitesinde düşüşe ve tükenmişliğe yol açabilmektedir. Tıp eğitimi sürecindeki deneyimler, öğrencilerin mesleki bağlılıklarını önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Bu çalışma, tıp öğrencilerinin mesleğe bağlılık düzeylerini ve bunun akademik yaşam doyumu ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, EÜTF'de 1., 4. ve 6. sınıf öğrencileri arasında yürütülmüştür. Veriler, öz-bildirim anketi ile toplanmıştır. Bu çalışmadaki bağımsız değişkenler, bireyden topluma uzanan çok katmanlı bir yapı içerisinde; bireyin sosyodemografik özelliklerini, iyi oluşunu, akademik koşullarını ve ülkenin tıp ortamına ilişkin görüşlerini, Akademik Yaşam Doyumu Ölçeğini (AYDÖ) kapsamaktadır. Bağımlı değişken ise Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Hekimlik Mesleğine Adanmışlık Ölçeği (TFÖHMAÖ) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 286 öğrencinin %56,6'sı erkektir. Yaş ortalaması 21,54 +/-2,39 (min:18-maks:29) olup araştırma grubunun %36,4'ü 1.sınıf, %31,1'i 4.sınıf, %32,5'i 6.sınıf öğrencisidir. Öğrenci annelerinin %78,2'si, babalarının %85,2'si lise ve üzeri öğrenime sahiptir, %43,7'sinin ailesinde hekim mevcuttur. Tüm derslere katılmaya çalışma durumu ise 1. Sınıfta %41,3; 4.sınıfta %47,2; 6. Sınıfta ise %18,3'tür. Mezuniyet sonrasında yurtdışında hekim olarak çalışmayı istediğini veya bu konuda kararsız olduğunu belirtenlerin yüzdesi %67,5'tir. Öğrencilerin %29'u ise kariyer seçiminden pişmanlık duyduğunu belirtmektedir. Akademik Yaşam Doyumu ölçeği ortalama puanı 26,48+/-5,75 ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Tıp Mesleğine Bağlılık Ölçeği ortalama puanı ise 32,44+/-7,72'dir ve sınıflar arasında anlamlı olarak azalmaktadır (1. sınıf; 34,55, 4. sınıf; 32,92, 6. sınıf; 29,61; p<0,001). Tıp mesleğine bağlılık ile akademik yaşam doyumu arasında orta-güçlü pozitif bir korelasyon bulunmuştur (rs=0,541, p<0,001). İki doyum alt boyutundan akademik ortam, kişisel doyuma kıyasla daha güçlü bir ilişki göstermiştir. Fiziksel, mental ve sosyal iyi oluşu düşük olan, derslere pasif olarak katılan öğrencilerin bağlılık puanları anlamlı derecede düşüktür. Sonuç: Tıp eğitimi süresince mesleki bağlılıkta gözlenen düşüş kaygı vericidir. Akademik doyum ile mesleki bağlılık arasındaki orta-güçlü ilişki, öğrenci iyi oluşunu ve doyumunu etkileyen faktörlerin ele alınmasının, mesleğe adanmışlığın desteklenmesi açısından önemini vurgulamaktadır.
