GÜLŞAH AKYILMAZ, AYBİKE GİZEM KÖSE, MUHSİN HAZAR
Chronicles of Precision Medical Researchers - 2025;6(1):12-19
Amaç: Egzersiz ve zayıflama diyeti ile yaşam tarzı değişiminin bireylerin fiziksel sağlığı, psikososyal refahı ve aile dinamikleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: 12 hafta boyunca kişiselleştirilmiş beslenme ve egzersiz programı uygulayan, kronik hastalığı olmayan, iki evli çiftin vücut kompozisyonlarındaki değişimler ve psikososyal etkiler birlikte incelenmiştir. Aile dinamikleri yarı yapılandırılmış görüşmelerle değerlendirilmiş, karaciğer steatozu manyetik rezonans görüntüleme ile, yaşam kalitesi ise araştırmacılar tarafından geliştirilen bir form kullanılarak ölçülmüştür. Ayrıca, aile içi etkileşim ve destek mekanizmalarının sürece etkisi katılımcıların geri bildirimleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular: Vücut ağırlığında ve beden kütle indeksinde anlamlı azalmalar olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, merkezi yağlanma göstergesi olan bel/kalça oranında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme tespit edilmiştir. Biyokimyasal bulgular incelendiğinde, trigliserid (p>0,05) ve düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (p>0,05) seviyelerinde azalma gözlenmiş olup, bu değişimler obezite yönetiminde kardiyovasküler sağlık açısından olumlu olarak değerlendirilmiştir. Alanin aminotransferaz ve gama-glutamil transferaz seviyelerindeki düşüşler, vücut ağırlığı kaybının karaciğer sağlığı üzerindeki etkisini göstermektedir. 25-hidroksi vitamin D seviyelerinde belirgin bir artış gözlenmiş, bu artışın bireylerin yürüme egzersizi ile güneşe maruz kalma süresindeki artışla ilişkilendirildiği düşünülmüştür. Katılımcılar, sürecin fiziksel sağlık, aile içi iletişim ve destek mekanizmaları üzerinde olumlu etkileri olduğunu ve eşler arasındaki motivasyon ve desteğin programın sürdürülebilirliğinde önemli bir rol oynadığını bildirmiştir. Sonuç: Egzersiz ve diyet müdahaleleri, hem fiziksel hem de psikososyal sağlığı olumlu yönde etkileyerek aile dinamiklerini şekillendirmektedir. Çiftler arasındaki destek mekanizmalarının uzun vadeli sürdürülebilirliğini değerlendirmek için 6-12 aylık takiplerle daha geniş örneklem gruplarında rastgele kontrollü çalışmalar önerilmektedir.
