Mustafa AKTAR, Gürkan DEMİRTAŞ, Aslı DEMİRTAŞ
Arşiv Kaynak Tarama Dergisi - 2026;35(1):29-42
Multipl Skleroz (MS), merkezi sinir sisteminde inflamasyon ve nörodejenerasyona neden olan bir otoimmün hastalıktır. İnterlökin -6 (IL -6), beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), irisin ve tümör nekroz faktörü -alfa (TNF -alpha) hem hastalığın ilerlemesinde hem de nöroproteksiyonda önemli roller oynayan miyokinlerdir. Egzersizin kaslardan bu miyokinlerin salınımını uyararak anti -inflamatuar ve/veya nöroprotektif etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Bu etkiler bağışıklık sistemi düzenlenmesine ve nörorejenerasyona katkıda bulunarak egzersizi MS yönetiminde potansiyel bir tamamlayıcı tedavi stratejisi haline getirir. Bu çalışmada, multipl skleroz hastalarında miyokin (IL -6, BDNF, İrisin ve TNF - alpha) düzeylerinin değişimlerinin belirlenmesi ve egzersizin bu parametreler üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Literatür incelendiğinde MS hastalarında miyokin düzeylerinin sağlıklı bireylere göre değişiklik gösterdiği ve egzersizin bu biyobelirteçler üzerinde önemli etkiler sağladığı görülmektedir. Literatürdeki bulgular, IL -6 ve TNF -alpha düzeylerinin MS hastalarında genellikle artış gösterdiğini, egzersiz müdahaleleri sonrasında ise bu seviyelerin azaldığını veya dengelendiğini; buna karşılık BDNF ve irisin düzeylerinin sıklıkla düşük bulunduğunu, egzersizle birlikte ise yükseldiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, egzersizin antiinflamatuar ve nöroprotektif etkiler sağlayarak hastalığın seyrine olumlu katkılar sunabileceğini göstermektedir.
