EGZERSİZİN ÖTESİNDE: ÖN ÇAPRAZ BAĞ REKONSTRÜKSİYONU SONRASI FİZİK TEDAVİYE ERGOTERAPİ YÖNTEMLERİNİN EKLENMESİNİN FONKSİYONEL SONUÇLARA ETKİSİ

Hamit Çağlayan KAHRAMAN, Olcay EREN, Buğra ONDUR, Sinem ALTIN DEMİRBAĞ AKKUŞ, Aslı KOÇAK, Barış YILMAZ

Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(3):339-347

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği

 

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu (ÖÇB-R) sonrası standart fizik tedavi ve rehabilitasyon programına ergoterapi yöntemlerinin eklenmesinin fonksiyonel sonuçlar, spora dönüş süresi ve hareket kalitesi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya, 18-45 yaş aralığında, dörtlü hamstring otogrefti ile ÖÇB-R geçiren 54 hasta dahil edildi. Hastalar, sadece fizik tedavi alan Grup 1 (n=31) ve fizik tedaviye ek olarak ergoterapi alan Grup 2 (n=23) olarak ikiye ayrıldı. Değerlendirmeler, ameliyat sonrası 2. hafta ve 6. ayda Alt Ekstremite Fonksiyonel Skalası (LEFS), Ön Çapraz Bağ Yaralanması Sonrası Spora Dönüş Anketi (ACL-RSI), Diz Yaralanması ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS), Diz Sonuç Anketi - Spor Aktiviteleri Ölçeği (KOS-SAS) ve Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KOS-ADLS) ölçekleri kullanılarak yapıldı. Ergoterapi grubunda, Kanada İş Performans Ölçümü (COPM) ile bireyselleştirilmiş yöntemler uygulandı. SPSS v24 ile analiz edilen verilerde, Çalışma öncesi (d?0,88, alpha=0,05, güç=0,80) örneklem büyüklüğü >=21/kol hesaplandı; nonparametrik testler (Mann-Whitney U, Wilcoxon, Spearman) kullanıldı ve nihai etki d=3,27 (>%90 güç) bulundu. BULGULAR: Grup 2'de spora dönüş süresi ortalama 8,5 ay ile Grup 1'e (11,8 ay) göre anlamlı derecede kısa bulundu. Grup 2, Grup 1'e kıyasla LEFS 66' e 48, KOOS 81'e 71, KOS-SAS 87'ye 69 KOS-ADLS 74'e 59 değerleriyle daha yüksekti. Ergoterapi grubunda ACL-RSI (76- 68), skorları da daha yüksekti, psikolojik hazırlığın olumlu etkisi saptandı. SONUÇ: ÖÇB-R sonrası rehabilitasyona ergoterapi yöntemlerinin eklenmesi, fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırmış, spora dönüş süresini kısaltmış ve hastaların psikolojik hazırlığını artırmıştır. Bu multidisipliner yaklaşımın, klinik uygulamalarda önerilen bir yöntem olmasını savunuyoruz.