SEMRA KAHRAMAN, AHMET Z IŞIK, KUBİLAY VİCDAN, OSMAN D ÖZGÜN, SUAT ÖZGÜR, GURUR POLAT, LEVENT ALAYBEYOĞLU, MURAT ŞAMLI
Türk Fertilite Dergisi - 1996;4(3):246-252
Amaç: Ejakülatta total immotil sperm bulunan olgularda günümüzde geçerli tek tedavi yöntemi intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) olmakla beraber bu olgularda ICSI ile elde edilen fertilizasyon oranlan çok düşüktür ve devam eden gebelik bildirilmemiştir. Total immotil spermli olgularda ejakülattaki spermlerin vitalitelerinin uzamış epididimal transporta ve bunun neden olduğu dejeneratif değişikliklere ve başlanmaya bağlı olarak düşük olduğu ve bu olgularda testis spermlerinin daha immatür olmakla beraber daha yüksek vitaliteye sahip olduğu düşünülmektedir. Başarılı bir ICSI sonucu için gerekli tek kriterin canlı bir spermin varlığı olduğu gözönüne alındığında, eğer bu hipotez doğru ise ejekülatta total immotil sperm bulunan olgularda testis spermlerinin kullanılması ile başarılı sonuçların elde edilmesi mümkün olacaktır. Bu çalışmanın amacı ejakülat örneğinde total immotil sperm bulunan bir grup hastada hem testis ve hem de ejakülat spermlerinin vitalitelerini kimyasal yöntemle karşılaştırmak ve bu olgularda testis spermi kullanılmasının alternatif bir tedavi modeli olarak fertilizasyon ve gebelik üzerine etkilerini incelemektir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma literatürde total immotil ejakülat örneği olan erkeklerde ejakülat ve testis spermlerinin vitalitelerini karşılaştıran ilk çalışmadır. Materyal ve Metod: Ejakülatlarında total immotil sperm bulunan ve ICSI enaikasyonu kanıdan 35 olgu çalışmaya alındı. Bazal sperm değerlendirmesinde hiç motil sperm olamayan bu hastalar Percoll sonrası sperm motilitelerine göre iki gruba ayrıldılar. Percoll sonrası örneklerde de hiç motil sperm bulunmayan 15 hasta total immotil sperm grubu olup, bu hastalarda hem ejakülat hem de testis spermlerine vitalite testi uygulandı. Percoll sonrası ve 1.5-2 saatlik inkübasyon dönemi sonrasında çok zayıf (<%0.1) motilite saptananlar başlangıçta (initially) immotile sperm grubu (n:20) olarak sınıflandı ve bunlarda sadece ejakülat spermlerinde vitalite araştırıldı. Vitalite testi için örnekler EosinY ile boyandı. Eosin-Y ile boyanan spermler non-vital olarak kabul edilirken boya almayan spermler vital olarak değerlendirildi. Bulgular: Total immotil sperm grubunda, ejakülat spermlerinin ortalama vitalitesi %23.2 iken aynı hastalarda tamamı immotil olan testis spermlerinin ortalama vitalitesi %79.1 olarak bulundu (p<0.001). Her bir olguda testis spermlerinin vitalitesi aynı olgunun ejakülat spermlerinin vitalitesinden istatistiki olarak anlamlı şekilde daha yüksekti. İnitially immotile sperm grubunda ise sadece ejakülat spermlerinde saptanan ortalama vitalite %49.7 olarak tespit edildi. Sonuçlar: Total immotil sperm bulunan hastalarda testis spermlerinin daha yüksek vitaliteye sahip olması, ejakülat spermlerinin pek çoğunun dejeneratif olduğunu, öte yandan testis spermlerinin ise immatür olmakla beraber daha yüksek oranda canlı olduğunu göstermektedir. Bu total immotil spermli aynı hasta grubunda ejakülat ve testis spermlerinin canlılığını karşılaştıran dk çalışma olup, bu hastalarda öncelikle vitalite testinin uygulanmasının gerekliliğini göstermektedir. Günümüzde TESE ile yüksek fertilizasyon ve implantasyon sağlandığı göz önüne alındığında ejakülatta düşük sayıda vital spermatozoa bulunan olgularda testis sperminin kullanımı, daha yüksek fertilizasyon ve gebelik elde edilmesi için alternatif bir tedavi yöntemi olabilir.
