S HALUK ÖZSARI, CANSER BOZ
Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi - 2019;6(3):545-554
Amaç: Ülkelerin ekonomik ve sağlık durumu açısından performansları incelendiğinde sağlık durumu göstergeleri açısından başarılı olan ülkelerin genellikle ekonomik göstergeler açısından göreceli olarak başarılı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, bu çalışmanın amacı, ülkelerin hem sağlık durumu hem de ekonomik göstergeleri açısından birbirlerine göre konumlarını belirlemek, her iki gösterge grubu açısından ülkelerin performans sıralamasını yapmak, sağlık ve ekonomi performans sıralaması arasındaki ilişki ve değişimleri gözlemlemek ve aradaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada ülkelerin birbirlerine göre konumlarını belirlemek için Çok Boyutlu Ölçeklendirme (MDS) yöntemi, sağlık durumu ve ekonomik göstergelere göre net performans sıralamasında ise TOPSIS yöntemi kullanıldı. Araştırmada kullanılan veriler 2016 yılı veya en yakın yatay verilerdir. Ekonomik veriler Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF-2016) alınmış ve Dünya Sağlık Örgütü ve OECD Sağlık Veri Bankası’ndan ise sağlık göstergeleri elde edilmiştir. Bulgular: TOPSIS yöntemi yardımı ile Makroekonomik performans sıralamasında elde edilen sonuçlara göre, İrlanda 34 OECD ülkesi içinde en iyi performansa sahip ülke, Türkiye 34 OECD ülkesinde en kötü performansa sahip ülke olarak bulunmuştur. Sağlık statüsü performans sıralamasına göre ise Japonya, 34 OECD ülkesi arasında ilk ülke iken, Türkiye yine en son sırada yer almıştır. Ayrıca ülkelerin makro-ekonomik göstergelerin TOPSIS başarı puanları ile sağlık durumu göstergelerinin başarı puanları arasında orta derecede istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir. Sonuç: Günümüzde özellikle toplumun yaşlanması ile birlikte toplumların sağlık statüsünde çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu durum hem toplumun genel sağlık seviyesini hem de genel ekonomik yapısını etkilemektedir. Bu nedenle sağlık statüsünün geliştirilmesi noktasında sağlık hizmetlerinin, hem sağlık statüsünü geliştirme hem de ekonomik düzeyi iyileştirmede rol oynayabileceğini söylenebilir.
