EKSTRAKORPOREAL ORGAN DESTEĞİ ALAN KRİTİK ÇOCUK HASTALARDA VAZOAKTİF-İNOTROP SKORUNUN PROGNOSTİK DEĞERİ: TEK MERKEZ RETROSPEKTİF KOHORT ÇALIŞMASI

Fatih DURAK, Emine Pınar KÜLLÜOĞLU, Gökçen ÖZÇİFTÇİ, Damla SALLAK, Ayşe Berna ANIL

Developments and Experiments in Health and Medicine - 2026;40(4):514-524

Department of Pediatric Intensive Care, İzmir Katip Çelebi University Faculty of Medicine, İzmir, Türkiye

 

AMAÇ: Sürekli renal replasman tedavisi (SRRT), terapötik plazma değişimi (TPD) ve ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (EKMO) gibi ekstrakorporeal tedaviler, en kritik yoğun bakım hastalarına uygulanmaktadır. Bu çalışma; Pediatrik Mortalite Riski (PRISM) skoru, Pediatrik Lojistik Organ Disfonksiyonu (PELOD) skoru ve Vazoaktif-İnotrop Skoru'nun (VİS) PYBÜ mortalitesini öngörmedeki prediktif performansını karşılaştırmayı ve bağımsız mortalite belirleyicilerini saptamayı amaçlamıştır. GEREÇ YÖNTEM: Ocak 2015- Aralık 2020 tarihleri arasında üçüncü basamak bir PYBÜ'de yürütülen tek merkezli retrospektif kohort çalışmasıdır. SRRT, TPD veya EKMO uygulanan 1 ay -18 yaş arası hastalar dahil edildi. Sağ kalanlar ve kaybedilenler Mann-Whitney U ve ki-kare testleriyle karşılaştırıldı. PRISM, PELOD ve zirve VİS'in ayırt edicilik gücü ROC eğrisi ile değerlendirildi. Bağımsız belirleyiciler ikili lojistik regresyon ile saptandı. BULGULAR: Çalışmaya 106 hasta dahil edildi (medyan yaş 64 ay, %57,5 erkek). Genel mortalite %43,4 (n = 46) idi. Kaybedilen hastalarda PRISM, PELOD ve zirve VİS anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (tümü p < 0,001). ROC analizinde VİS en yüksek ayırt edicilik gücünü gösterdi (AUC 0,874, %95 GA 0,793- 0,956; kesim noktası >21,25, duyarlılık %82,6, özgüllük %75,0). Çok değişkenli analizde her iki modelde de zirve VİS tek bağımsız mortalite belirleyicisi olarak saptandı (OR 1,036, %95 GA 1,016 -1,056, p < 0,001). SONUÇ: Ekstrakorporeal organ desteği gerektiren kritik çocuk hastalarda zirve VİS en yüksek sayısal AUC'yi göstermiş ve çok değişkenli analizde mortalite ile bağımsız olarak ilişkili tek değişken olarak saptanmıştır; ikili AUC karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. VİS'in statik başvuru skorlarına tamamlayıcı olarak rutin prognostik değerlendirmeye dahil edilmesi bu hasta grubunda klinisyenlere değerli bilgi sunabilir.