EMİNE AKSOY, EYLEM TUNÇAY, BİRSEN OCAKLİ, SÜMEYYE ALPARSLAN BEKİR, SİNEM GÜNGÖR, FATMA TOKGÖZ AKYIL, PAKİZE SUCU, DİLEK YAVUZ, MURAT YALÇINSOY
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2018;29(1):30-35
GİRİŞ ve AMAÇ: Sarkoidozda pulmoner tutulumla beraber ekstrapulmoner tutulum sık görülür. Deri, göz ve periferik lenf nodları akciğerler dışında en sık tutulum yeridir ve birden fazla organ aynı zamanda tutulabilir. Bu çalışmada ekstrapulmoner sarkoidozlu olgular tutulum yerleri açısından incelendi. YÖNTEM ve GEREÇLER: 19942015 arasında sarkoidoz tanısı ile takip edilen hastalar geriye dönük olarak değerlendirildi. Çalışmada sarkoidoz ekstrapulmoner tutulum tanısı olan olguların demografik özellikleri; semptomları, organ tutulum yer ve sayılar, tanı yöntemleri ve süreleri kaydedildi. Hastaların cildiye, göz ve kardiyoloji konsültasyonları yapıldı ve akciğer grafisi, yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT) ve batın ultrasonografi (USG) istendi. BULGULAR: Üç yüz otuz yedi hastanın 144’ünde ekstrapulmoner tutulum saptandı, olguların %92’sinde pulmoner tutulum ile birlikteydi. Ortalama yaşı 43, %75 kadındı. En sık tutulum şekli eritema nodozum dışı cilt tutulumu (n=41), eritema nodozum (n=37), karaciğer (n=24), lenf nodu (n=20), dalak (n=18) ve tükrük bezi-parotis (n=15) idi. En sık tanı yöntemleri 41 hastada mediastinoskopi, 23 hastada cilt biyopsisi ve 19 hastada transbronşial akciğer biyopsisiydi. İki hastada dört, üç hastada üç ayrı bölgede olmak üzere 26 (%18) hastada birden fazla tutulum saptandı. Birden fazla tutulum olan hastaların ikisi evre 0, 14’ü evre 1, dokuzu evre 2 ve biri evre 3 idi. Hastalarda saptanan ortalama tanı süresi 24 gündü. TARTIŞMA ve SONUÇ: Sarkoidoz tanısı konulan olguda ekstrapulmoner tutulum varlığında birden fazla organda tutulum olabileceği akılda tutulmalı ve gerekli inceleme ve değerlendirmeler bu yönde yapılmalıdır.
