Ilker DEDELI, Bedii Safak GUNGOR, Ahmet Fevzi KEKEC, Halil Sezgin SEMIZ, Sefik Murat ARIKAN
Selçuk Tıp Dergisi - 2026;42(1):8-14
Amaç: Extremite yumuşak doku sarkomlarının esas tedavisi geniş cerrahi eksizyon ve buna kombine edilen radyoterapi ve/veya kemoterapidir. Ekstremite yumuşak doku sarkomları negatif sınırlı cerrahi rezeksiyon ve adjuvan radyoterapiye rağmen lokal tekrarlama eğilimindedir. Çalışmada cerrahi kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla yakın ve uzak dönem lokal nüks oranları belirlendi. Bu çalışmanın amacı, tümörün lokal kontrolünde etkili olan prognostik faktörler dikkate alınarak cerrahi kalitenin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Ekstremite yerleşimli yumuşak doku sarkomu tanısıyla tedavi edilen 130 hasta retrospektif olarak incelendi. Lokal nükse etki eden cerahi sınır, sarkom boyutu, derinlik, histotip, grad ve adjuvan / neoadjuvan tedavi protokolü, plansız cerrahi gibi parametreler değerlendirmeye alındı. Bulgular: Hastaların ortalama takip süresi 44 ay(20-70) idi. Extremite koruyucu cerrahi uygulanan 118 hastanın 96'sına R0 rezeksiyon, 32'sine R1 rezeksiyon yapıldı. 20 aylık takiplerinde lokal nüks oranları; cerrahi sınır negatif olanlarda % 19, cerrahi sınır pozitif olanlarda ise % 28'dir. 3 yıllık takiplerimizdeki lokal nüks oranları; R0 sadece cerrahi tedavi uygulananlarda % 24, R0 olanlarda cerrahi+RT uygulananlarda % 21 iken, R1 olanlarda re-rezeksiyon sonrası % 34, R1 olup sadece RT uygulananlarda % 38 olarak bulundu. Sonuç: Cerrahi sınır kalitesinin en önemli belirteci lokal rekürrenssiz süredir. Extremite yumuşak doku sarkomlarının tedavisi optimal cerrahi kaliteyi sağlayabilmek için sarkom vakaları multidisipliner tümör kurullarında tartışılmalı ve tedaviler hastanın klinik ve demografik özelliklerine ve sarkomun histopatolojik tipine göre bireyselleştirilmelidir. Yumuşak doku sarkomlarının cerrahi tedavisi fizyopatolojisine hakim özelleşmiş bir ekip tarafından yapılmalıdır. Erken tanı ve tedavinin sağlanabilmesi ve plansız cerrahinin önüne geçilmesi için birinci basamak hekimler ve hastalar için eğitimler planlanılmalı ve sarkom merkezine doğrudan sevk sağlanmalıdır.
