Suat EVİRGEN, Şirin ÇETİN, Yasin DURAN, Çiğdem TURA BAHADIR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi - 2026;13(2):248-254
Ektopik paratiroid adenomları, primer hiperparatiroidizmin klinik açıdan zorlayıcı bir alt grubunu temsil eder ve preoperatif lokalizasyonun yetersiz olduğu durumlarda başarısız cerrahi eksplorasyona yol açabilir. Bu çalışma, ektopik paratiroid adenomlu hastalarda preoperatif görüntüleme stratejilerinin cerrahi planlama ve sonuçlara katkısını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ocak 2021 ile Mart 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde primer hiperparatiroidizm nedeniyle paratiroidektomi uygulanan hastalar üzerinde retrospektif bir analiz yapılmıştır. Çalışmaya ektopik paratiroid adenomu bulunan 16 hasta dahil edilmiştir. Demografik özellikler, biyokimyasal bulgular, görüntüleme sonuçları, cerrahi yaklaşımlar ve postoperatif sonuçlar incelenmiştir. Çalışma kohortu, yaş ortalaması 55 +/- 12 yıl (değişim aralığı, 34-72) olan 12 kadın ve 4 erkek hastadan oluşmuştur. Ortalama preoperatif serum kalsiyum ve paratiroid hormon düzeyleri sırasıyla 11,8 +/- 0,6 mg/dL ve 287 +/- 95 pg/mL olarak saptanmıştır. Tüm hastalara servikal ultrasonografi (US) ve SPECT-BT ile kombine Tc-99m sestamibi sintigrafisi uygulanmıştır. Sestamibi sintigrafisi, olguların %87,5'inde (14/16) ektopik adenomları doğru şekilde lokalize ederken, US'nin doğruluk oranı %50 (8/16) olarak bulunmuştur. Birinci basamak görüntüleme yöntemlerinin negatif veya şüpheli olduğu üç hastada, dört boyutlu bilgisayarlı tomografi (4D-BT) lezyonları başarıyla lokalize etmiştir. En sık görülen ektopik yerleşim trakeoözofageal oluk (%31,25) olarak belirlenmiştir. Tüm hastalarda cerrahi kür sağlanmış, 1. yıl takibinde tüm hastaların PTH ve kalsiyum düzeylerinin normal aralıkta seyretmesi ile uzun dönem biyokimyasal kür doğrulanmış ve kalıcı postoperatif komplikasyon gözlenmemiştir. Ektopik paratiroid adenomlarının cerrahi yönetiminde doğru preoperatif lokalizasyon kritik bir rol oynamaktadır. Servikal ultrasonografi ile sestamibi sintigrafisi/SPECT-BT'nin birlikte kullanımı yüksek tanısal verim sağlarken, seçilmiş hastalarda 4D-BT ek ve değerli bilgiler sunmaktadır.
