Tugba Guler SONMEZ
International Journal of Current Medical and Biological Science - 2026;6(1):18-26
Amaç: Bu çalışmanın amacı, eksozom tedavisine ilişkin YouTube videolarının doğruluk, güvenilirlik ve bilimsel kalite düzeyini değerlendirmek ve mevcut literatür ile klinik kılavuzlarla uyumunu incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı ve kesitsel bir tasarımda yürütülmüştür. "Exosome therapy" anahtar sözcüğü kullanılarak YouTube platformunda sistematik bir tarama yapılmış ve ilk 100 video değerlendirmeye alınmıştır. Uygulanan dâhil edilme ölçütlerini karşılayan 58 video analiz kapsamına girmiştir. Videolar; kaynağı, içerik türü ve izleyici etkileşimi göstergeleri açısından sınıflandırılmış, içerik kalitesi iki bağımsız değerlendirici tarafından DISCERN ve JAMA kriterleri kullanılarak incelenmiştir. Gruplar arası farklar ve değişkenler arasındaki ilişkiler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek bulguların bilimsel geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmıştır. Bulgular: Analiz edilen 58 videonun çoğu hekimler (%53,4) ve sağlık kuruluşları (%39,7) tarafından yüklenmiş olup, içeriklerin büyük bölümü genel bilgilendirme niteliğindeydi. Hekimler tarafından hazırlanan videoların DISCERN ve JAMA puanları, hastalar tarafından yüklenen videolardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p = 0,032). Video süresi ile içerik kalitesi arasında orta düzeyde pozitif ilişki saptanırken (rho = 0,356; p = 0,007), izlenme ve beğeni sayısı gibi popülerlik göstergeleriyle kalite arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. Sonuç: Eksozom tedavisine ilişkin YouTube içeriklerinin kalitesi değişkenlik göstermektedir. Hekimler ve sağlık kuruluşları tarafından hazırlanan videolar genellikle daha doğru bilgiler içerse de, açıklık ve şeffaflık açısından eksiklikler mevcuttur. Bu sonuçlar, doğru ve güvenilir sağlık bilgisinin halka ulaştırılabilmesi için sağlık profesyonelleri, akademik kurumlar ve dijital platform yöneticilerinin iş birliği yapması gerektiğini göstermektedir. İçerik denetimi ve kullanıcı eğitiminin güçlendirilmesi, çevrimiçi bilgi kalitesini artırarak bilinçli karar verme süreçlerine katkı sağlayabilir.
