EL BİLEĞİ VE ÖNKOL AKTİF EKLEM POZİSYON HİSSİNİN GONYOMETRİK ÖLÇÜMÜ: TEST-TEKRAR TEST GÜVENİRLİĞİ VE ÖLÇÜM HATASI

Barış SEVEN, Kaan KAYA, Hüseyin SARGIN, Meryem DURMUŞ, Fatma Nur SAYGILI

Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;10(3):462-475

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlıklı genç yetişkinlerde el bileği ve önkol aktif eklem pozisyon hissinin gonyometrik değerlendirilmesine ilişkin test-tekrar test güvenirliği ve ölçüm hatasını incelemektir. Yöntem: Çalışmaya 28 sağlıklı genç yetişkin katıldı. El bileği fleksiyonu, ekstansiyonu, radyal deviasyonu ve ulnar deviasyonu evrensel gonyometreyle; önkol pronasyonu ve supinasyonu ise çekül hatlı gonyometreyle her iki tarafta değerlendirildi. Katılımcılar her hedef açıyı görsel geri bildirim olmadan üç kez yeniden oluşturdu; ortalama mutlak açı hataları analiz edildi. Ölçümler bir hafta sonra aynı değerlendirici tarafından tekrarlandı. Göreli güvenirlik sınıf içi korelasyon katsayılarıyla; mutlak hata ise standart ölçüm hataları, %95 güven düzeyindeki minimal saptanabilir değişimler, ortalama yanlılık ve Bland-Altman %95 uyum sınırlarıyla değerlendirildi. Bulgular: Sınıf içi korelasyon katsayıları 0,690-0,913 arasında değişti. Nokta tahminlerine göre güvenirlik üç ölçümde orta, sekiz ölçümde iyi ve bir ölçümde mükemmeldi; ancak dominant radyal deviasyon, nondominant pronasyon ve nondominant ulnar deviasyon için %95 güven aralıklarının alt sınırları zayıf güvenirlik düzeyindeydi. Standart ölçüm hataları 0,33 derece-0,96 derece, minimal saptanabilir değişimler ise 0,93 derece-2,66 derece arasında değişti. Ortalama yanlılıklar -0,02 derece ile 0,06 derece arasında değişti; %95 güven aralıklarının tümü sıfırı içerdi. Uyum sınırlarının genişliği hareket ve tarafa göre farklılık gösterdi. Sonuç: Gonyometrik değerlendirme, sağlıklı genç yetişkinlerde el bileği ve önkol aktif eklem pozisyon hissinin tekrarlı ölçümünde genel olarak güvenilir görünmektedir. Bununla birlikte, güvenirliğin hareket ve tarafa göre değişmesi, ölçümlerin tek bir ortak eşik kullanılarak yorumlanmaması gerektiğini göstermektedir. Bireysel izlem sırasında gerçek değişimin belirlenmesinde harekete özgü minimal saptanabilir değişim değerleri dikkate alınmalıdır.