FUNDA ARUN, FATMA SARICAOĞLU, BANU KILIÇASLAN, SEDA BANU AKINCI, GÜRSEL LEBLEBİCİOĞLU, ÜLKÜ AYPAR
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(3):554-559
Giriş: Bu prospektif, randomize, çift kör çalışma, intravenöz rejyonal anestezi (İVRA) uygulanan hastalarda postoperatif ağrının kontrol altına alınmasında dexketoprofen trometamol (DT) ve parasetamolün etkinlik ve güvenilirliğini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Yöntemler: Çalışmaya Amerikan Anesteziyoloji Derneği (ASA) sınıf I-II’ye dahil edilen, 18-70 yaş aralığında 66 hasta alınmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterleri arasında ilaç alerjileri, psikiyatrik hastalıklar, Raynaud hastalığı ve antikoagülan tedavi kullanımı bulunan hastalar dışlanmıştır. Hastalar rastgele iki gruba ayrılmıştır: Grup 1’e 25 mg DT, Grup 2’ye ise 500 mg parasetamol postoperatif analjezi amacıyla uygulanmıştır. Hastalar taburculuk sonrası ağrı düzeylerini görsel analog skala (VAS) ile değerlendirmiş, ek analjezik ihtiyacı olduğunda kurtarıcı analjezi kullanılmıştır. Hastalar 30 saat boyunca ağrı kesici etkinliği, memnuniyet düzeyleri, yan etkiler ve tüketilen tablet miktarlarını kaydetmiştir. Bulgular: Her iki ilaç da yeterli postoperatif ağrı kontrolü sağlamasına rağmen, önemli farklılıklar saptanmıştır. Grup 1’de analjezik etkinlik anlamlı derecede daha yüksek bulunmuş (p = 0.001) ve hasta memnuniyeti Grup 2’ye kıyasla belirgin şekilde daha fazla olmuştur (p = 0.003). Grup 1’de hastaların %75.8’i tam ağrı kesilmesi bildirirken, bu oran Grup 2’de %42.4 olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, Grup 1’de postoperatif morfin ihtiyacı anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p = 0.04), bu da DT’nin opioid kullanımını azaltma potansiyelini vurgulamaktadır. Postoperatif dönemde farklı zaman aralıklarında kaydedilen VAS skorları açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, Grup 1’de ağrı yoğunluğu zirve noktasına postoperatif 6. saatte ulaşırken, Grup 2’de en yüksek ağrı düzeyi 12. saatte kaydedilmiş, bu da DT’nin daha hızlı etki gösterdiğini düşündürmüştür. Demografik özellikler ve cerrahi parametreler açısından gruplar arasında belirgin bir fark bulunmamış, bu da karşılaştırılabilirliği güçlendirmiştir. Yan etki profili açısından mide bulantısı, kusma, baş ağrısı ve uykusuzluk gibi advers olayların sıklığı gruplar arasında benzer bulunmuş ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p > 0.05), bu da her iki ilacın güvenilirliğini desteklemektedir. Sonuç: DT, İVRA ile el cerrahisi geçiren hastalarda parasetamole kıyasla daha üstün postoperatif ağrı kontrolü sağlamakta, opioid gereksinimini azaltmakta ve hasta memnuniyetini artırmaktadır. Bu bulgular, multimodal analjezi stratejileri içinde DT’nin parasetamole alternatif olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bulguların doğrulanması ve elde edilen sonuçların mekanizmalarının ayrıntılı olarak araştırılması için ek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Analjezik seçimi, hastanın klinik durumu, kontrendikasyonları ve bireysel tercihleri göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.
