Demet FERAHMAN, Banu GÜLMEZ AYDENİZ, Münevver ÇINICIOĞLU, Türker SÜLEYMANOĞLU, Yiğitcan AHISHA, Tuğba ŞAHBAZ, Sibel ÇAĞLAR
Medical Journal of Bakırköy - 2026;22(3):283-291
Amaç: Parafin banyosu tedavisi el ve el bileği semptomlarında rehabilitasyon pratiğinde sık kullanılan bir yöntemdir; ancak klinik yanıt hastalar arasında değişkenlik gösterebilir. Bu çalışmada, el ağrısı ve/veya uyuşma yakınması olan hastalarda parafin tedavisi sonrası kısa dönem klinik yanıtın başlangıç vitamin B12 ve 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli retrospektif gözlemsel çalışmaya, el ağrısı, uyuşma veya parestezi nedeniyle 10 seans parafin tedavisini tamamlayan 128 erişkin hasta dahil edildi. Ağrı, uyuşma ve el ile ilişkili fonksiyonel durum tedavi öncesinde ve 10. seans sonrasında görsel analog skala (VAS) ve hasta bildirimli el bileği/el değerlendirme ölçeği (PRWHE) ile değerlendirildi. Klinik yanıt, PRWHE toplam skorunda >=%30 iyileşme veya VAS uyuşma skorunda >=2 puan azalma olarak tanımlandı. Tedavi öncesi serum vitamin B12 ve 25(OH)D düzeyleri sürekli ve kategorik değişkenler olarak analiz edildi. Bulgular: Tedavi sonrası VAS ağrı, VAS uyuşma, PRWHE toplam skoru ve görünümle ilişkili rahatsızlık skorlarında anlamlı iyileşme saptandı (tümü p<0,001). Toplam 63 hasta (%49,2) yanıt veren olarak sınıflandırıldı. Yanıt verenlerde başlangıç vitamin B12 ve 25(OH)D düzeyleri daha yüksekti. 25(OH)D düzeyi >=30 ng/mL olanlarda klinik yanıt oranı daha yüksekti (%74,4 vs. %38,2; p<0,001). Vitamin B12 >=300 pg/mL kategorik analizde yanıtla ilişkiliydi; ancak düzeltme sonrası anlamlılığını korumadı. Çok değişkenli lojistik regresyonda yalnızca 25(OH)D >=30 ng/mL klinik yanıtla bağımsız ilişkili bulundu (olasılık oranı: 4,48; %95 güven aralığı: 1,66-12,05; p=0,003). Sonuç: Başlangıç D vitamini durumu, el ağrısı ve/veya uyuşma yakınması olan hastalarda parafin tedavisi sonrası kısa dönem klinik yanıtla bağımsız olarak ilişkili bulundu. Prospektif kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
