ÖZNUR KÖYLÜ, MEHMET GÜRBİLEK, AYNUR EMİNE ÇİÇEKÇİBAŞI, SAİD BODUR, AHMET SALBACAK
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2005;3(1):27-33
Amaç: Elektromanyetik alanlar insanlar tarafından hissedilmemesine karşın, bu tür alanların etkisinde kaldıklarında biyolojik değişimlerin oluşabildiği bildirilmektedir. Bu çalışmada, elektromanyetik alan etkisinde bırakılan ratların vücutlarında oluşan ve karsinojenik bir bileşik olarak kabul edilen malondialdehit (MDA) düzeylerindeki değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 8 deney grubu (1 kontrol – 7 manyetik alan uygulanan grup) üzerinde yapıldı. Ratların beslendiği kafeslerin etrafında 10, 20, 30, 40, 60, 80 ve 100 mGauss’luk manyetik alan şiddetleri oluşturuldu. Manyetik alan şiddetlerinin ölçülmesinde geniş band manyetometre (Walker Scientific, USA) kullanıldı. Halotan anestezisi uygulanan ratlardan intrakardiak olarak antikoagülanlı kan örnekleri alındı ve plazma malondialdehit çalışıldı. Ayrıca kraniotomi yapılarak alınan beyin dokusu 150 mM soğuk KCl kullanılarak %10’luk homojenat oluşacak şekilde homojenize edildi ve doku malondialdehit düzeyleri belirlendi. Elde edilen veriler ortalama ± standart sapma olarak özetlendi. Bulgular: Beyin dokusu ve plazma malondialdehit ölçümleri sonucunda, ratlara uygulanan manyetik alan şiddeti yükseldikçe malondialdehit değerlerinde artış saptandı. Sonuçlar istatistiki olarak anlamlı bulundu (P<0.01). Sonuç: Manyetik alanların hangi şiddette biyolojik sistemler üzerine etkili olabileceği, sağlık üzerindeki etkilerinin hangi parametrelerle orantılı olduğu ve bunların eşik değerlerinin ne olması gerektiği tartışma konusudur. Malondialdehit düzeylerinin belirlenmesinin, manyetik alanların biyolojik etkilerinin laboratuvar koşullarında ölçülebilir bir göstergesinin olabileceği kanaatindeyiz.