Aysun GÜLER KANTER, Yunus GÜR, Mehmet Ferhat KARAOĞLAN
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):266-273
Amaç: Bu çalışmada elit erkek basketbolcularda oyun pozisyonuna göre antropometrik ve seçilmiş fiziksel uygunluk özelliklerindeki farklılıklar incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ulusal düzeyde yarışan 81 erkek basketbolcu (yaş: 19.2 +/- 1.2 yıl) katılmıştır. Sporcular oyun kurucu, şutör gard, kısa forvet, uzun forvet ve pivot olarak sınıflandırılmıştır. Ölçümler; boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, ekstremite segment uzunlukları, el kavrama kuvveti, 10 m ve 20 m sprint performansı, sıçrama performansı (dikey sıçrama [VJ] ve countermovement jump [CMJ]) ve esnekliği kapsamaktadır. Veriler tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey post-hoc testi ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Pozisyonlara göre boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, ekstremite segment uzunlukları, esneklik, yaş ve 20 m sprint performansı açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Buna karşın el kavrama kuvveti, 10 m sprint performansı, dikey sıçrama (VJ) ve countermovement jump (CMJ) değerlerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Pivot ve uzun forvet oyuncuların antropometrik değerleri diğer pozisyonlara göre daha yüksek bulunmuştur. El kavrama kuvveti ile el ve kol uzunluğu arasında orta düzeyde pozitif ilişki belirlenmiştir (r=0.31-0.41). Sonuç: Elit erkek basketbolcularda pozisyona özgü antropometrik özellikler belirgin olmakla birlikte, bazı performans değişkenlerinin daha çok bireysel özelliklerden etkilendiği görülmektedir. Bu bulgular, pozisyona özgü antrenman planlaması ve performans optimizasyonu açısından yol gösterici olabilir.
