Esra GÜLER, Tuba ÇITAK, Leyla EMİRİK, Büşra Nur GELDİ, Nülüfer ERBİL
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2026;42(1):131-143
Amaç: Emziren kadınlarda yaşanan meme başı sorunları emzirmenin devamlılığı için çok önemlidir. Bu sistematik derlemenin amacı, emziren kadınlarda yaşanan meme başı sorunlarını önleme ve tedavi etmede zeytinyağının etkisine yönelik randomize kontrollü ve yarı deneysel çalışmaların bulgularının sistematik incelenmesidir. Yöntem: Sistematik derleme niteliğinde olan bu çalışmada, sistematik derleme ve meta analiz araştırma raporunun yazımında kılavuz olan PRISMA protokolünden yararlanılmıştır. Çalışmada Cochrane, Web of Science, Pubmed, Google Akademik, Scopus veri tabanlarından Kasım 2024 - Şubat 2025 tarihleri arasında tarama yapılmış ve yayın sürecine son yayınların da dâhil edilmesi amacı ile Eylül 2025'te güncellenmiştir. Taramada, Türkçe "meme ucu", "meme başı sorunları", "meme başı ağrısı", "zeytinyağı" İngilizce "nipple", "nipple problems", "nipple pain", "olive oil," anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Sistematik derlemeye 2013 -2025 yıllarında yayımlanmış postpartum dönemde varolan meme ucu problemlerini iyileştirmek ve olası meme ucu problemlerini önlemek için zeytinyağı kullanılan 6 randomize kontrollü çalışma ve 5 yarı deneysel çalışma olmak üzere 11 çalışma dahil edilmiştir. Bulgular: Tarama sonucunda başlangıçta 357 kayıta ulaşılmış olup, analiz sonucunda 6 randomize kontrollü ve 5 yarı deneysel çalışma analize alınmıştır. Zeytinyağının rutin bakım ve başka tedavi yolları ile karşılaştırıldığı çalışmalarda zeytinyağının meme başı travması, ağrısı ve çatlağı gibi meme başında var olan ve olası meme başı sorunlarını önlemede etkin olabileceği ve meme başı sorunlarını iyileştirebileceği bulunmuştur. Sonuç: Emzirme döneminde yaşanan meme başı sorunlarında zeytinyağı kullanımının oluşan meme başı çatlağı, ağrısı ve travmasını azaltmada ve iyileştirmede etkili olabileceği fakat bu konuyla ilgili daha fazla deneysel çalışmaya ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
