Melda ÇELİK, Figen ÖNAL, Elmas TURAN HASBAY, Sıddika Songül YALÇIN
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(1):130-140
AMAÇ: Maternal postpartum depresyon (PPD), sık görülen bir sorundur ve erken dönemde emzirme sorunları ile ilişkili olabileceği gibi, kendisi de emzirme sorunlarına neden olabilir. Bu çalışmada Emzirme Destek Merkezi'ne başvuran annelerin Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) skorlarının patolojik (>=13) bulunmasının anne-bebeğin demografik özellikleri ve emzirme sorunlarıyla ilişkisini ve emzirme danışmanlığı sonrasındaki izlemdeki değişimini incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Hacettepe Üniversitesi Emzirme Destek Merkezi'ne 1 Mart 2023 - 1 Mart 2024 tarihlerinde başvuran 0-6 aylık bebeklerin anneleri çalışmaya alındı. Annelere başvuruda demografik özellikleriyle ilgili anket ve ilk EPDÖ (EPDÖ 1) uygulandı. EPDÖ skoru patolojik (>=13) olan annelere emzirme danışmanlığı verildikten 14 gün sonra ikinci EPDÖ (EPDÖ 2), bunun patolojik olduğu annelere tekrar danışmanlık verildikten 14 gün sonra üçüncü EPDÖ (EPDÖ 3) uygulandı. EPDÖ normal olanlara da ihtiyaçlarına göre danışmanlık verildi. Patolojik EPDÖ skorlarıyla anne-bebek özellikleri ve emzirme sorunları arasındaki ilişki tek değişkenli ve çoklu lojistik regresyon analizleriyle incelendi. BULGULAR: Çalışmaya 308 anne-bebek çifti alındı. Annelerin %45,3'ü 30 yaşın altında, %79,1'inin ilk gebeliğiydi. İlk başvuruda EPDÖ uygulanan 308 annenin 76'sında (%24,7) patolojik skor saptandı. Üniversite mezunu olma, geçmişte depresyon öyküsü bulunma ve bebeğin prematüre doğması, patolojik EPDÖ skorlarıyla anlamlı şekilde ilişkiliydi (sırasıyla p=0,039; p<0,001; p=0,027). İlk başvuruda EPDÖ skoru patolojik olan annelerin 58'ine(%76,3) 14 gün sonra uygulanan EPDÖ 2'ye göre 28'inde (%36,8) patoloji devam ederken 30'unda (%39,5) skorlar normale döndü. Patolojik sonucu devam eden 28 anneden ulaşılabilen 23'üne EPDÖ 3 uygulandığında 14'ünün (%50,0) skorları normal, 9'unun (%32,1) halen patolojik olduğu görüldü; bu dokuz anne psikiyatri polikliniğine yönlendirildi. İlk başvuruda EPDÖ sonucu normal olan 232 annenin 6'sında EPDÖ 2 skoru patolojikti. Bu annelere tekrar emzirme danışmanlığı verildi ve 14 gün sonraki üçüncü değerlendirmede ulaşılabilen 5 annenin (%83,3) skorları normale döndü. SONUÇ: Emzirme sorunlarıyla başvuran annelerin PPD açısın dan taranması ve danışmanlık verildikten sonra takibi gereklidir. Çalışmamızın bulguları, emzirme sorunlarının çözümünde kapsamlı bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır.
