Mehmet Ali ALTUNKUM
Journal of Health Sciences and Medicine - 2026;9(4):1189-1197
Endodontideki güncel Yapay Zeka (YZ) uygulamalarına kapsamlı bir genel bakış sağlamak ve bunların klinik ilişkisini, tanısal performansını ve gelecekteki potansiyelini eleştirel olarak değerlendirmek amaçlanmıştır. PubMed/MEDLINE, Scopus ve Web of Science veri tabanları kullanılarak bir derleme yürütülmüştür. Endodontideki YZ uygulamaları üzerine 2020 ile 2026 yılları arasında yayınlanmış hakemli özgün çalışmalar, sistematik derlemeler ve meta-analizler dahil edilmiştir. YZ uygulamaları; periapikal lezyon tespiti, kök kanal morfolojisi değerlendirmesi, ikinci meziyobukkal kanal (MB2) tanımlanması, pulpitis teşhisi, tedavi sonucu değerlendirmesi, postoperatif ağrı tahmini ve cerrahi planlamada ümit verici performans göstermiştir. Büyük dil modelleri ve erişimle zenginleştirilmiş sistemler, YZ'nin klinik karar desteklemedeki rolünü daha da genişletmiştir. Çevrimiçi çalışmalar, deneyimli klinisyenlerle karşılaştırılabilir tanısal performanslar bildirmiştir. Bununla birlikte, dış doğrulama, etiketleme kalitesi, tekrarlanabilirlik, açıklanabilirlik ve halüsinasyonlarla ilgili zorluklar, yaygın klinik uygulamanın önünde önemli engeller olmaya devam etmektedir. YZ, endodontide tanı doğruluğunu, tedavi planlamasını ve klinik karar vermeyi önemli ölçüde iyileştirme potansiyeline sahiptir. Yine de mevcut sistemler, klinisyen uzmanlığının yerine geçecek araçlar değil, yardımcı araçlar olarak kabul edilmelidir. Gelecekteki araştırmalar, güvenli entegrasyonu kolaylaştırmak için dışarıdan doğrulanmış, şeffaf ve klinik olarak uygulanabilir YZ modellerine odaklanmalıdır.
