ENDODONTİK KOMPLİKASYONLARI TEORİK HAZIRLIKLA İLİŞKİLENDİRMEK: TEK MERKEZLİ BİR DEĞERLENDİRME

Ekin Deniz ÇATMABACAK, Ahmet Kerem EREN

Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(2):337-345

Trakya Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Endodonti Anabilim Dalı, Edirne, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, endodontik komplikasyon sıklığı ile eğitimsel değişkenler -özellikle sınıf düzeyi, cinsiyet ve teorik eğitimin yeterliliğine ilişkin algı -arasındaki ilişkiyi araştırarak müfredatın etkinliğini ve klinik hazırlık düzeyini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntem: Kesitsel, anket tabanlı bu araştırma, en az bir endodontik klinik rotasyonunu tamamlamış dördüncü ve beşinci sınıf diş hekimliği öğrencileriyle yürütülmüştür. Geçerliliği sağlanmış anket; demografik veriler, klinik deneyim, komplikasyon türleri, adli-koruyucu kaygılar ve teorik hazırlık algısı ile ilgili 20 kapalı uçlu ve çoktan seçmeli sorudan oluşmuştur. Komplikasyon sıklığı, düşük (1-2 kez) ve yüksek (>=3 kez) olarak ikili kategoride sınıflandırılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler ki-kare testi ile incelendi ve yüksek komplikasyon sıklığının bağımsız yordayıcılarını belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Bulgular: Toplam 158 öğrenci çalışmaya katıldı (76 dördüncü sınıf, 82 beşinci sınıf). Beşinci sınıf öğrencileri, özellikle kanal şekillendirme/irrigasyon ve dolum aşamalarında, dördüncü sınıflara kıyasla anlamlı derecede daha sık komplikasyon bildirdi. Çok değişkenli modelde akademik yıl, yüksek komplikasyon sıklığının güçlü ve bağımsız bir yordayıcısı olarak kaldı; buna karşın cinsiyet ve teorik eğitimin yeterliğine ilişkin algı bağımsız olarak ilişkili bulunmadı. Katılımcıların %84,4'ü hukuki sonuçların klinik davranışlarını etkilediğini belirtmesine rağmen, yalnızca %48,1'i komplikasyon geliştiğinde bunu hastalara rutin olarak bildirdiğini ifade etti. Sonuç: Bulgular, yalnızca klinik maruziyetin klinik yeterliliği garanti etmediğini göstermektedir. Müfredat modelleri, teknik becerilere ek olarak karar verme, etik iletişim ve yansıtıcı geribildirim gibi alanlara da vurgu yapmalıdır. Özellikle kavite açımı ve kanal dolgusu gibi komplikasyona açık aşamalarda performansı artırmak ve teorik hazırlık algısını klinik sonuçlarla uyumlu hale getirmek için hedefe yönelik eğitim stratejileri geliştirilmelidir.