Yeliz GÜNEŞ, Gözde YILDIRIM, Merve GÖKYAR, Ezgi ARI, Hesna SAZAK ÖVEÇOĞLU
Necmettin Erbakan University Dental Journal - 2026;8(2):227-236
Amaç: Bu çalışma, panoramik radyografilerin incelenmesi aracılığıyla endodontik tedavi uygulanmış dişlerin (ETT) prevalans ve dağılımındaki yaşa bağlı farklılıkları ortaya koymayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif, kesitsel nitelikteki araştırma, 18-60 yaş aralığında diş eksikliği bulunmayan bireylere ait 1000 dijital panoramik radyografi üzerinde gerçekleştirildi. Katılımcılar dört yaş grubuna ayrıldı. Endodontik tedavili dişlerin varlığı çene ve diş türüne göre değerlendirildi. Tüm radyograflar iki bağımsız gözlemci tarafından incelendi. İstatistiksel analizler Fisher-Freeman-Halton testi, Monte Carlo yöntemi ve lineer trend analizi kullanılarak yapıldı (p<0.05). Bulgular: Bireylerin %51.7'sinde en az bir endodontik tedavili diş mevcuttu. Yaş ile endodontik tedavili diş sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantı saptandı (p = 0.007) ve yaş grupları arasında anlamlı lineer bir artış gözlendi (p = 0.021). Çeneler arasında yaşa bağlı farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı olmasa da, maksillada anlamlı bir artış eğilimi saptandı (p = 0.017). Mandibular birinci molarlar en sık tedavi edilen dişler olarak tespit edildi. Sonuç: Endodontik tedavili diş prevalansı yaşla birlikte anlamlı biçimde artmakta olup posterior dişler-özellikle mandibular birinci molarlar-en yüksek tedavi sıklığını göstermiştir. Bulgular, posterior dişlere yönelik koruyucu stratejilerin güçlendirilmesi ve yaşa dayalı ağız sağlığı planlamasının önemini vurgulamaktadır. Gelecekte daha geniş yaş aralıklarını ve diş eksikliği olan bireyleri içeren çok merkezli çalışmaların planlanması önerilebilir.
