EDİP TORUN, FAHRİ BAYRAM
Journal of Clinical Practice and Research - 2004;26(3):126-131
Endotel tüm damar düz kaslarında bulunan, damar duvarını kaplayan ince bir squamoz epitel tabakasıdır. Vazodilatatör ve vazokonstriktör substratların yapımında etkili olarak, vasküler homeostazın sağlanmasında temel rol oynayan en küçük endokrin organdır. Dinamik bir doku olan endotel; vazoaktif maddelerin sekresyonunda ve düzenlenmesinde, vasküler düz kasların kontraksiyon ve gevşemesinde, koagülasyonun düzenlemesinde, lökosit adezyonunda, solid ve sıvı maddelerin transvasküler diffüzyonunda bir bariyer olarak görev alır. Endotel; kan hücrelerinin adezyonunu inhibe ederek, damarları dilate ederek ve vasküler düz kas proliferasyonunu inhibe ederek vasküler koruyucu etki gösterir. Hastalık durumunda endotel disfonksiyonu vazokonstriksiyona,platelet ve monosit adezyonu ve vasküler düz kas hücrelerinin proliferasyonuna yol açarak aterosklerotik vasküler hastalığa ve hipertansiyona yol açar. Hayvan deneylerinde endotelin-1 antagonislerin hipertansiflerde kan basıncını düşürdüğü ve konjestif kalp yetmezliğinde yararlı klinik etkiler gösterdiği bulunmuştur.
