Yasemin ALBAK, Gamze SÖNMEZ ÜNAL, Çağlar YILDIZ, Meral ÇETİN, Sevgi DURNA DAŞTAN, Erkan GÜMÜŞ, Ahmet Şevki TAŞKIRAN, Ali ÇETİN
Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology - 2026;23(1):56-63
Amaç: Endometriozis, iyi huylu, östrojen bağımlı bir enflamatuvar hastalık olup, ektopik endometriyal implantlarla karakterizedir. Bu çalışma, insanlarda endometriozis tedavisi için WNT/beta-katenin yoluna odaklanan yeni non-steroid ilaçların potansiyelini araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 40 yetişkin dişi fare dahil edilmiştir. Farelerde cerrahi olarak endometriotik odaklar oluşturulduktan sonra, fareler rastgele beş gruba ayrıldı: 1- Kontrol, 2- Profilaktik leuprolid asetat grubu (leup1d), 3- Profilaktik tinzaparin sodyum grubu (tnz1d), 4- Terapötik leuprolid asetat grubu (leup7d), 5- Terapötik tinzaparin sodyum grubu (tnz7d). Leup1d ve tnz1d gruplarına ameliyat sonrası 24. saatten itibaren profilaktik dozlarda ilaçlar verildi. Leup7d ve tnz7d gruplarına ise ameliyat sonrası 8. günden itibaren terapötik dozlarda ilaçlar verildi. Ameliyat sonrası 14. günde, çıkarılan endometriotik odaklar üzerinde toplam RNA izolasyonu ve gen ekspresyonu analizleri yapıldı. Ek olarak, odaklar hematoksilen ve eozin ile boyandı ve endometriozis için yarı kantitatif olarak puanlandı. HIF1a ve WNT2 için birincil antikorlar kullanılarak immünohistokimyasal analiz yapıldı. Bulgular: Tinzaparin 7 günlük grupta enflamasyonda azalma görülürken, leuprolid 7 günlük grupta epitel dokusunda azalma görülmüş ve bu da endometriozis skorunda düşüşe yol açmıştır. WNT2 ve HIF1a ile yapılan immünohistokimyasal boyama, kontrol grubu ve diğer gruplara kıyasla tinzaparin 7 günlük grupta endometriozis skorunda daha belirgin bir azalma olduğunu göstermiştir, ancak bu istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sonuç: Endometriozis tedavisinde tinzaparin sodyum ve leuprolid asetatın WNT/beta-katenin yolakları üzerindeki etkilerini doğrulamak için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.
